Jestes tutaj:   Strona g┼é├│wna arrow Wiadomo┼Ťci archeologiczne arrow Zagadkowa mazurska kolumna z XVI w. odnowiona
Kacik Szajmona
Nowo┼Ťci wydawnicze
Dotacja Pradzieje.pl

Je┼Ťli podobaj─ů Ci si─Ö PRADZIEJE.PL i doceniasz to co robimy, wesprzyj nas. Utrzymanie serwera kosztuje dzi┼Ť naprawd─Ö wiele. Liczy si─Ö dla nas ka┼╝da z┼éot├│wka.

Dofinansowanie
Jednorazowo Miesiŕcznie

Waluta

Kwota

Waluta

Kwota






Przypomnij mi hasło
Nie masz konta? Załóż sobie
Zagadkowa mazurska kolumna z XVI w. odnowiona Drukuj E-mail
PAP - Nauka w Polsce, Adam Lisiecki   
"W ┼Ťwi─ůteczny dzie┼ä dwie pary gor─ůc─ů mi┼éo┼Ťci─ů z┼é─ůczone tu zosta┼éy ogniem Wulkana naznaczone. Cia┼éa spalone oraz odarte ze wstydu chlubnego s─ůsiedzi odkryli na trzeci dzie┼ä dopiero.
I któ┼╝ by nie uwierzy┼é, ┼╝e cichy ogie┼ä strawi┼é ko┼Ťci tych, co praw boskich nie s┼éuchaj─ů w skryto┼Ťci. St─ůd nauka wyp┼éywa dla ciebie, przechodniu, pobo┼╝na, ┼╝e to kara, bo bez Boga kocha─ç nie mo┼╝na" - od dwóch miesi─Öcy, po wielu wiekach przerwy, znowu mo┼╝na przeczyta─ç przestrogi umieszczone na jednym z najstarszych obiektów pokutnych na Warmii i Mazurach - tzw. Kolumnie Kalskiej.
Ten znajduj─ůcy si─Ö w W─Ögorzewie (W─Ögoborku) zabytek zosta┼é poddany renowacji. Przywrócono mu tak┼╝e charakterystyczne cztery tablice z wy┼╝ej przytoczonym wierszem.

Wyja┼Ťnieniem zagadki genezy Kolumny zaj─ů┼é si─Ö Jerzy Marek ┼üapo, archeolog i historyk z Muzeum Kultury Ludowej w W─Ögorzewie. Do tej pory, m.in. uda┼éo mu si─Ö ustali─ç, ┼╝e ten ceglany pomnik zosta┼é wzniesiony przed 1573 rokiem.

POWODEM ZDRADA ALBO POWÓD┼╣

Naukowiec odnalaz┼é dwa ludowe podania t┼éumacz─ůce pojawienie si─Ö Kalskiej konstrukcji. "Pierwsze mówi, ┼╝e Kolumna zosta┼é postawiona ku przestrodze, a zapewne tak┼╝e - ku pami─Öci. Ma przypomina─ç o ┼Ťmierci dwóch par m┼éodych kochanków z Kalu, wsi niedaleko W─Ögorzewa, którym rodzice zakazali o┼╝enku.

W przydro┼╝nym budynku Pawe┼é, Benedykt, Gertruda i Ró┼╝a, oddali si─Ö zakazanej mi┼éo┼Ťci, za co mia┼éa spotka─ç ich sroga kara. Wszyscy zgin─Öli, a ich ┼Ťmier─ç odkryto dopiero po trzech dniach, gdy nad budynkiem zacz─Ö┼éy kr─ů┼╝y─ç wrony. Zdaniem niektórych to Bóg uderzeniem pioruna zabi┼é grzeszników. Inni twierdzili, ┼╝e to sprawka diab┼éa. Cia┼é zmar┼éych nie pogrzebano w ┼Ťwi─Öconej ziemi, lecz zawleczono je do pobliskiego bagna, gdzie zapewne spoczywaj─ů po dzie┼ä dzisiejszy" - przytacza podanie ┼üapo.

W┼éa┼Ťnie ku przestrodze miano umie┼Ťci─ç na kolumnie wiersz w─Ögoborskiego pastora Wincentego Barfusa. Zapisany po polsku, niemiecku, litewsku i ┼éacinie, tak aby móg┼é by─ç on odczytany przez wszystkich ówczesnych mieszka┼äców okolic, przestrzega┼é przed nieczyst─ů mi┼éo┼Ťci─ů.

Do tragicznych wydarze┼ä mia┼éo doj┼Ť─ç 28 grudnia 1564 roku. Niektórzy badacze przypuszczaj─ů jednak, i┼╝ zdarzy┼éo si─Ö to w noc ┼Ťwi─Ötoja┼äsk─ů. "Ów ceglany pomnik musia┼é powsta─ç w┼éa┼Ťnie po 1564 r. Z ca┼é─ů pewno┼Ťci─ů istnia┼é te┼╝ przed rokiem 1595, kiedy to Kacper Hennenberger (geograf i historyk - PAP) wyda┼é w Królewcu komentarz do swojej mapy Prus Ksi─ů┼╝─Öcych. Opisa┼é w nim okrutn─ů histori─Ö z Kalu oraz potwierdzi┼é, ┼╝e na w┼éasne oczy widzia┼é czworok─ůtn─ů, pami─ůtkow─ů kolumn─Ö oraz ruiny domku, w którym mia┼éo doj┼Ť─ç do zbrodni" - przypomina ┼üapo.

By─ç mo┼╝e jednak powody wystawienia kolumny by┼éy zupe┼énie inne, cho─ç nie mniej tragiczne. "Jest przekaz, który t┼éumaczy budow─Ö Kolumny Kalskiej podzi─Ökowaniem Bogu za powstrzymanie +mazurskiego potopu+ - podnoszenia si─Ö poziomu wody w kompleksie pobliskiego jeziora Mamry, do czego dosz┼éo w po┼éowie XVI stulecia. Fundatorami mieli by─ç okoliczni mieszka┼äcy" - t┼éumaczy naukowiec.

A szkody wyrz─ůdzane przez powód┼║ by┼éy olbrzymie. "W Kalu zatopionych zosta┼éo 60 morgów gruntów. Wody podnosi┼éy si─Ö i si─Öga┼éy pono─ç murów W─Ögoborka. Wtedy to biskup zebra┼é swoich wiernych i razem ruszyli na brzeg wzbieraj─ůcego jeziora. Duchowny b┼éaga┼é Boga o ratunek przed zatopieniem. A jego modlitwa by┼éa tak mocna i tak pot─Ö┼╝na, ┼╝e woda przesta┼éa si─Ö podnosi─ç. W miejscu tego zdarzenia miano zbudowa─ç kalsk─ů kolumn─Ö" - opowiada.

CZY KOLUMN─ś UMIESZCZONO NA HERBIE W─śGORZEWA?

Przez kolejne stulecia zabytek niszcza┼é. Do niedawna na w─Ögorzewskim zabytku znajdowa┼éy si─Ö jedynie resztki wiersza w j─Özyku niemieckim. Dzi─Öki zaanga┼╝owaniu Towarzystwa "Ojcowizna" i Muzeum Kultury Ludowej ponownie na kolumnie pojawi┼éy si─Ö cztery tablice z ró┼╝noj─Özycznymi napisami, ufundowane przez starost─Ö i burmistrza W─Ögorzewa oraz stowarzyszenie dawnych mieszka┼äców powiatu w─Ögoborskiego i attache kulturalnego Ambasady Litwy. Tekst na j─Özyk polski przet┼éumaczy┼é filolog klasyczny prof. Mieczys┼éaw Mejor.

Jerzego ┼üapo trapi jeszcze jedna zagadka - podobie┼ästwo Kolumny Kalskiej do wizerunku wie┼╝y widniej─ůcego na herbie W─Ögorzewa. "Czy istnieje mi─Ödzy nimi jaki┼Ť zwi─ůzek? - zastanawia si─Ö badacz. - Herb wraz z prawami miejskimi nadano W─Ögoborkowi w 1571 r. Widnieje na nim, umieszczona w niebieskim polu, szara czworok─ůtna wie┼╝a, z czerwonym, sto┼╝kowym dachem, na którym znajduje si─Ö chor─ůgiew".

"Tarcza umieszczona na wie┼╝y podzielona jest poziomo. W górnym polu widoczna jest po┼éowa czerwonego or┼éa, w dolnym - bia┼éo-czarna szachownica Hohenzollernów. Herb W─Ögorzewa jest unikalny, bowiem przedstawia obiekt murowany ukazany przestrzennie! Do z┼éudzenia przypomina Kalsk─ů Kolumn─Ö! Pytanie: czy jest to podobie┼ästwo tylko pozorne? By─ç mo┼╝e ów obiekt architektoniczny w momencie nadawania praw miejski by┼é tak s┼éawny w Prusiech, ┼╝e kojarzy┼é si─Ö w┼éa┼Ťnie z W─Ögoborkiem i... zosta┼é uwieczniony na herbie".

Obecnie zabytek znajduje si─Ö w obr─Öbie miasta W─Ögorzewa, na starym cmentarzu ewangelickim, przy drodze biegn─ůcej w stron─Ö Kalu. Podania o Kolumnie Kalskiej ukaza┼éy si─Ö w ksi─ů┼╝ce "W cieniu Zamkowej Góry".

PAP - Nauka w Polsce, Adam Lisiecki

kap
http://www.naukapolska.pap.pl
{mos_sb_discuss:7}
 
Aktualny PageRank strony pradzieje.pl dostarcza: Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEO