Jestes tutaj:   Strona g┼é├│wna arrow Wiadomo┼Ťci archeologiczne arrow Rozmowy o kamiennych babach - nowe fakty
Kacik Szajmona
Nowo┼Ťci wydawnicze
Dotacja Pradzieje.pl

Je┼Ťli podobaj─ů Ci si─Ö PRADZIEJE.PL i doceniasz to co robimy, wesprzyj nas. Utrzymanie serwera kosztuje dzi┼Ť naprawd─Ö wiele. Liczy si─Ö dla nas ka┼╝da z┼éot├│wka.

Dofinansowanie
Jednorazowo Miesiŕcznie

Waluta

Kwota

Waluta

Kwota






Przypomnij mi hasło
Nie masz konta? Załóż sobie
Rozmowy o kamiennych babach - nowe fakty Drukuj E-mail
PAP - Nauka w Polsce, Adam Lisiecki   
Kamienne baby odkrywane na dawnych ziemiach pruskich pochodz─ů najpewniej z X-XII wieku, niew─ůtpliwie zwi─ůzane by┼éy z poga┼äskimi obrz─Ödami.
Jak─ů rol─Ö odgrywa┼éy w ┼╝yciu Prusów, czyje wizerunki zosta┼éy na nich utrwalone i co maj─ů wspólnego z babami ukrai┼äskimi? Na te pytanie próbowali odpowiedzie─ç historycy, archeolodzy, kulturoznawcy, historycy sztuki oraz filozofowie zebrani na konferencji "Pruskie baby kamienne - fenomen kulturowy czy europejska codzienno┼Ť─ç?". Interdyscyplinarne spotkanie odby┼éo si─Ö w W─Ögorzewie, w dniach 4-5 pa┼║dziernika.
Owe tajemnicze pos─ůgi, a znanych jest 21 bab, rze┼║biono w Prusach we wczesnym ┼Ťredniowieczu mi─Ödzy X a XII w. S─ů to antropomorficzne rze┼║by - wbrew nazwie - najcz─Ö┼Ťciej przedstawiaj─ůce uzbrojonych, w─ůsatych lub brodatych m─Ö┼╝czyzn, cz─Östo w prawej d┼éoni trzymaj─ůcych róg.

"Do tej pory funkcjonowa┼éy dwie koncepcje do czego móg┼é s┼éu┼╝y─ç ów róg: albo by┼é naczyniem do picia, albo tr─ůbk─ů - sygna┼éówk─ů. Obie te funkcje wyst─Öpuj─ů m.in. na kartach skandynawskiej +Eddy poetyckiej+. Ostatecznie nale┼╝y przyjmowa─ç, ┼╝e jest to rytualne naczynie" - wyja┼Ťnia Jerzy Marek ┼üapo, archeolog, organizator spotkania.

ODKRYCIE Z POGANÓWKA

Wed┼éug naukowców kamienne baby by┼éy ┼Ťci┼Ťle zwi─ůzane z poga┼äskimi obrz─Ödami. "By─ç mo┼╝e sta┼éy niegdy┼Ť w ┼Ťwi─Ötych gajach. Jeszcze dzisiaj nie mo┼╝na rozstrzygn─ů─ç, czy by┼éy to pomniki stawiane bóstwom czy te┼╝ zas┼éu┼╝onym i wyró┼╝niaj─ůcym si─Ö osobom, by─ç mo┼╝e poleg┼éych na obczy┼║nie, wodzom lub poga┼äskim kap┼éanom, którzy mogli u┼éatwia─ç np. kontakty mi─Ödzy bóstwami a ┼Ťmiertelnikami. Niew─ůtpliwie zwi─ůzane by┼éy ze ┼Ťwiatem sacrum" - mówi J.M.┼üapo.

Tym samym negatywnie zweryfikowano tez─Ö o wykonywaniu bab w pó┼║nym ┼Ťredniowieczu, czy to jako pos─ůgów saracenów, czy te┼╝ obiektów pokutnych. Przyczyni┼éy si─Ö do tego opinie historyka sztuki Anny B┼éa┼╝ejewskiej z UMK w Toruniu, historyka osadnictwa Grzegorza Bia┼éu┼äskiego z UWM w Olsztynie oraz bronioznawcy Krzysztofa Rybki z UMK, a tak┼╝e tegoroczne odkrycie kamiennej baby w Poganówku .

To pierwszy przypadek odkrycia antropomorficznego pos─ůgu wraz z kontekstem archeologicznym datowanym na wiek X-XII.

"Niemniej bez odpowiedzi pozosta┼éo np. pytanie o to, czy Krzy┼╝acy wykorzystywali +wtórnie+ pruskie pos─ůgi, gdy┼╝ pierwszej wzmianki pisanej o babie z Mózgowa/Laseczna mo┼╝na dopatrywa─ç si─Ö w dokumencie z 1401 r. Okre┼Ťlono j─ů jako +┼Ťwi─Öty kamie┼ä+. Zaskakuj─ůce jest to, i┼╝ w chrze┼Ťcija┼äskich zapiskach obiekt z czasów poga┼äskich zapisany jest jako +┼Ťwi─Öty+" - zastanawia si─Ö J.M. ┼üapo.

UKRAIŃSKIE BABY

Ludzkie postacie z rogami w d┼éoniach by┼éy rze┼║bione nie tylko na terenie dzisiejszego województwa warmi┼äsko - mazurskiego. W ró┼╝nych okresach, w nieraz bardzo odleg┼éych zak─ůtkach Euro-Azji, zwi─ůzane by┼éy z lokalnymi obyczajami religijnymi i pogrzebowymi. "Na stepach Ukrainy bywa┼éy faktyczne kobietami - st─ůd nazwa +'kamiennyje baby+. Najprawdopodobniej w wielu miejscach idee wznoszenia tego typu rze┼║b by┼éy niezale┼╝ne od siebie, cho─ç na obecnym etapie bada┼ä w Prusach, nie mo┼╝na wyklucza─ç jaki┼Ť wp┼éywów kulturowych i religijnych p┼éyn─ůcych we wczesnym ┼Ťredniowieczu ze Wschodu, nawet bardzo dalekiego, si─Ögaj─ůcego a┼╝ Syberii" - przypuszcza naukowiec.

Uczestnicy konferencji byli zgodni, i┼╝ to w zasadzie pocz─ůtek interdyscyplinarnych bada┼ä nad antropomorficzn─ů rze┼║b─ů kamienn─ů w Prusach.

"Teksty wyg┼éoszonych referatów zosta┼éy z┼éo┼╝one do druku i jeszcze tej zimy ka┼╝dy mi┼éo┼Ťnik przesz┼éo┼Ťci b─Ödzie móg┼é szczegó┼éowo zapozna─ç si─Ö z wynikami najnowszych bada┼ä, a mo┼╝e te┼╝ sam odkry─ç tajemnic─Ö przeznaczenia pruskich bab kamiennych" - zach─Öca J.M. ┼üapo.

PAP - Nauka w Polsce, Adam Lisiecki

kap
http://www.naukapolska.pap.pl
{mos_sb_discuss:7}
 
Aktualny PageRank strony pradzieje.pl dostarcza: Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEO