Jestes tutaj:   Strona g┼é├│wna arrow Wiadomo┼Ťci archeologiczne arrow Prace o Sakkarze - "towar eksportowy" polskiej nauki
Kacik Szajmona
Nowo┼Ťci wydawnicze
Dotacja Pradzieje.pl

Je┼Ťli podobaj─ů Ci si─Ö PRADZIEJE.PL i doceniasz to co robimy, wesprzyj nas. Utrzymanie serwera kosztuje dzi┼Ť naprawd─Ö wiele. Liczy si─Ö dla nas ka┼╝da z┼éot├│wka.

Dofinansowanie
Jednorazowo Miesiŕcznie

Waluta

Kwota

Waluta

Kwota






Przypomnij mi hasło
Nie masz konta? Załóż sobie
Prace o Sakkarze - "towar eksportowy" polskiej nauki Drukuj E-mail
PAP - Nauka w Polsce   
Polscy naukowcy prowadz─ůcy badania archeologiczne w egipskiej Sakkarze przygotowuj─ů do publikacji kolejne tomy opisuj─ůce odkrycia, jakich dokonali po zachodniej stronie najstarszej piramidy ┼Ťwiata nale┼╝─ůcej do faraona D┼╝esera.
"Archeologia tylko wtedy staje si─Ö prawdziw─ů nauk─ů, kiedy efekty prac polowych publikowane s─ů w postaci artyku┼éów czy te┼╝ obszernych monografii. Staramy si─Ö wi─Öc na bie┼╝─ůco, obszernie przedstawia─ç efekty naszych prac - mówi prof. Karol My┼Ťliwiec z Zak┼éadu Archeologii ┼Üródziemnomorskiej PAN, kierownik polskiej misji archeologicznej w Sakkarze.
NIE MA PUBLIKACJI - NIE BYŁO WYKOPALISK

"Wielu nie zdaje sobie sprawy, ┼╝e prace archeologiczne s─ů zaledwie uwertur─ů, natomiast publikacje naukowe s─ů kolejnymi aktami, które tworz─ů oper─Ö. Mo┼╝na powiedzie─ç +Nie ma publikacji, nie by┼éo wykopalisk+" - t┼éumaczy prof. My┼Ťliwiec.

Nieca┼ée dwa lata temu ukaza┼é si─Ö pierwszy tom publikacji naukowej z serii "Sakarra" - angloj─Özyczne dzie┼éo "Saqqara - The Tomb of Merefnebef", dotycz─ůcy grobu wezyra Merefnebefa, który odkryli polscy naukowcy w 1997 roku. Wkrótce uka┼╝e si─Ö kolejny dotycz─ůcy ceramiki pó┼║nego Starego Pa┼ästwa autorstwa dr. Teodozji Rzeuskiej z Zak┼éadu Archeologii ┼Üródziemnomorskiej PAN : "Pottery of the Late Old Kingdom. Funerary pottery and burial customs."

"Nie w─ůtpi─Ö, ┼╝e przygotowywane przez nas prace w j─Özyku angielskim dotycz─ůce Sakkary, stan─ů si─Ö znakomitym towarem eksportowym polskiej nauki" – podkre┼Ťla Karol My┼Ťliwiec.

REZULTATY ZAPIERAJ─ä DECH

"Najbli┼╝szy tom to dzie┼éo pionierskie w tym sensie, ┼╝e do tej pory nie by┼éo opracowania ceramiki jako jednego z podstawowych kryteriów datowania dla okresu kilkuset lat przy ko┼äcu III tys. p.n.e." - mówi My┼Ťliwiec. Tom b─Ödzie mia┼é podstawowe znaczenie dla bada┼ä rytua┼éów pogrzebowych i datowania grobowców okresu Starego Pa┼ästwa

Jak podkre┼Ťla, dr Rzeuska podj─Ö┼éa si─Ö "benedykty┼äskiej pracy" zbadania tysi─Öcy fragmentów ceramicznych, sporz─ůdzenia dokumentacji, typologii a wreszcie syntezy uzyskanej wiedzy.

"Na pocz─ůtku wydawa┼éo nam si─Ö, ┼╝e podstawowym rezultatem tej ci─Ö┼╝kiej pracy b─Ödzie dok┼éadniejsze datowanie grobowców, które odkrywamy, bo znajdowana ceramika jest wa┼╝nym kryterium datowania. Tymczasem okaza┼éo si─Ö, ┼╝e znaczenie tej pracy o wiele bardziej przekroczy┼éo nasze oczekiwania" - zaznacza archeolog. Jak wyja┼Ťnia, dr Rzeuska podj─Ö┼éa si─Ö, czego nie zrobi┼éa nigdy ┼╝adna misja archeologiczna - bardzo dok┼éadnego zbadania kontekstu archeologicznego, w którym poszczególne fragmenty by┼éy znajdowane.

"Ani jedna skorupka nie opu┼Ťci┼éa miejsca wykopalisk, dopóki nie dosta┼éa metki, gdzie zosta┼éa znaleziona i dzi─Öki temu mo┼╝na by┼éo dok┼éadnie zaobserwowa─ç, jakie typy ceramiki znajduj─ů si─Ö, w której cz─Ö┼Ťci grobowców czy te┼╝ w ich okolicy. Rezultaty tych prac zapieraj─ů wszystkim dech w piersiach" - t┼éumaczy szef polskiej misji w Sakkarze.

Oznacza to, ┼╝e dzi─Öki ró┼╝nym typom ceramiki i jej zawarto┼Ťci mo┼╝na dok┼éadnie prze┼Ťledzi─ç, jakiego rodzaju ceremonie odbywa┼éy si─Ö podczas kolejnych faz pogrzebu w ró┼╝nych cz─Ö┼Ťciach grobu, na powierzchni ziemi i pod ziemi─ů. "Tego typu informacji nie znale┼║li┼Ťmy nigdzie do tej pory w ┼╝adnym dokumencie pisanym, jaki przekaza┼é nam staro┼╝ytny Egipt" - podkre┼Ťla My┼Ťliwiec.

W okresie Starego Pa┼ästwa naczynia piecz─Ötowano od góry. Wewn─ůtrz umieszczano glin─Ö, która imitowa┼éa piwo lub popio┼éy pochodz─ůce ze sto┼éów ofiarnych, na których palono ro┼Ťliny na cze┼Ť─ç zmar┼éego.  Znalezione popio┼éy poddano dok┼éadnym badaniom paleobotaników. "Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e mamy do czynienia z dwoma ró┼╝nego rodzaju typami bukietów. Zawiera┼éy one ro┼Ťliny, które kwit┼éy w okresie lata lub zimy. Zatem na podstawie tych bada┼ä mo┼╝na dok┼éadnie powiedzie─ç, ze 100-procentow─ů dok┼éadno┼Ťci─ů, w jakiej porze roku umar┼éa osoba, z grobu której pochodzi┼éa ceramika" - t┼éumaczy My┼Ťliwiec.

HISTORIA TU┼╗ POD POWIERZCHNI─ä PIASKU

Trzecia, powstaj─ůca monografia, b─Ödzie dotyczy┼éa tzw. nekropoli górnej. "Nekropola górna to jest to, co na naszym terenie wykopalisk znajdujemy niemal tu┼╝ pod powierzchni─ů ziemi w piasku, który po czasach Starego Pa┼ästwa, a wi─Öc poczynaj─ůc od ko┼äca III tys. p.n.e zasypa┼é ca┼éy ten teren" – t┼éumaczy archeolog. Teren, gdzie polscy archeologowie prowadz─ů wykopaliska, pozosta┼é pó┼║niej nietkni─Öty przez 2 tys. lat. Intensywne grzebanie zmar┼éych rozpocz─Öto tu ponownie dopiero za czasów Aleksandra Wielkiego. Trwa┼éo to przynajmniej 300 lat, do czasów Kleopatry VIII.

"Uwa┼╝am, ┼╝e ten niezwyk┼éy fenomen powrotu chowania tam zmar┼éych wzi─ů┼é si─Ö st─ůd, ┼╝e jak wskazuj─ů niektóre ┼║ród┼éa pisane, w pobli┼╝u na krótki czas pochowane by┼éo cia┼éo Aleksandra Wielkiego, które ostatecznie z┼éo┼╝ono w grobowcu w Aleksandrii - t┼éumaczy Karol My┼Ťliwiec. Wszystko wskazuje na to, ┼╝e ten prowizoryczny pochówek znajdowa┼é si─Ö w pobli┼╝u miejsca naszych wykopalisk" .

Spo┼Ťród pochówków nekropoli górnej archeolodzy ods┼éonili ponad 400 grobów, w których le┼╝─ů mumie - bez dekoracji lub spowite bia┼éo-gipsow─ů pow┼éok─ů - bogato malowanym kartona┼╝em. "Niektóre z nich z┼éo┼╝ono do drewnianych lub ceramicznych trumien, których powierzchni─Ö modelowano na kszta┼ét maski zmar┼éego. To ogromny materia┼é archeologiczny" - podkre┼Ťla archeolog.

Z archeologami wspó┼épracuje prof. Maria Kaczmarek, antropolog z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, która bada znalezione zmumifikowane cia┼éa okre┼Ťlaj─ůc m.in. ich wiek w momencie ┼Ťmierci, p┼ée─ç, przebyte choroby, na które cierpia┼éy te osoby. "Z punktu widzenia antropologii kulturowej, prace te maj─ů podstawowe znaczenie dla wype┼énienia wielkiej luki w badaniach nad staro┼╝ytnym Egiptem" – mówi archeolog.

Wi─Ökszo┼Ť─ç z odkrytych grobów zosta┼éa  okradziona przez rabusiów. Przeszukiwali oni g┼éównie górn─ů cz─Ö┼Ť─ç ka┼╝dej mumii, gdzie w pobli┼╝u serca umieszczano amulety wykonane z cennych kruszców i kamieni.  "Natrafili┼Ťmy nawet na warsztat takiego z┼éodzieja - uko┼Ťn─ů platform─Ö u┼éo┼╝on─ů z kamieni, na której le┼╝a┼éa mumia. Górna cz─Ö┼Ť─ç mumii wystawa┼éa na zewn─ůtrz, a dolna spoczywa┼éa na tej platformie. Po z┼éo┼╝eniu mumii na platformie, rabusie m┼éotem mia┼╝d┼╝yli cz─Ö┼Ť─ç górn─ů, doln─ů pozostawiaj─ůc nietkni─Öt─ů" - t┼éumaczy.

Do tej pory naukowcy odkrywali grobowce, które wcze┼Ťniej odwiedzili rabusie. Podczas zako┼äczonej niedawno kampanii 12., misji uda┼éo si─Ö dotrze─ç po raz pierwszy do ca┼ékowicie nietkni─Ötego grobowca zawieraj─ůcego pe┼éne wyposa┼╝enie. Odkryto m.in. mumi─Ö spowit─ů bogato malowanym kartona┼╝em, skrzyni─Ö drewnian─ů s┼éu┼╝─ůc─ů do przechowywania wn─Ötrzno┼Ťci wyjmowanych z cia┼éa w procesie mumifikacji i du┼╝─ů figurk─Ö boga zmar┼éych Ptaha-Ozyrysa-Sokara, w ┼Ťrodku której znajdowa┼éa si─Ö niewielka posta─ç tego samego boga u┼éo┼╝ona z materia┼éów p┼éóciennych u┼╝ywanych podczas procesu mumifikacji.

"Odkrycie tego grobowca da┼éo nam poj─Öcie o tym, jak mog┼éy wygl─ůda─ç pozosta┼ée grobowce, zanim zosta┼éy zrabowane" - zauwa┼╝a prof. My┼Ťliwiec.

ZNAKOMICIE ZACHOWANE SARKOFAGI PAPIRUSOWE

Ubieg┼éoroczne prace wykopaliskowe dostarczy┼éy nowych odkry─ç tak┼╝e dla dalszych tomów, jakie zostan─ů wydane w zwi─ůzku z pracami prowadzonymi przez polskich archeologów w Sakkarze.  Kolejny tom b─Ödzie dotyczy┼é nekropoli Starego Pa┼ästwa, pochodz─ůcej z ostatnich trzech wieków 3 tys. p.n.e, starszej od górnej nekropoli o 2 tys. lat. Badacze natrafili tu na interesuj─ůce rzeczy, które wzbogacaj─ů obraz zwyczajów grzebalnych z tego okresu.

"Pochodz─ůce z tego okresu grobowce, nale┼╝─ůce do wa┼╝nych dostojników, sk┼éada┼éy si─Ö z dwóch cz─Ö┼Ťci. Naziemna to mastaba u┼éo┼╝ona z ceg┼éy suszonej, niekiedy kamienia, która przykrywa┼éa to co znajdowa┼éo si─Ö pod ziemi─ů. W jej wn─Ötrzu by┼éo zamaskowane wej┼Ťcie do dwóch szybów grobowych wykutych w skale,  które bieg┼éy pionowo w dó┼é. Na dnie jednego znajdowa┼éa si─Ö boczna komora wykuta w skale z sarkofagiem zawieraj─ůcym cia┼éo zmar┼éego i ca┼é─ů zastaw─Ö grobow─ů" - t┼éumaczy prof. My┼Ťliwiec.

W tym roku naukowcy wyeksplorowali kolejne szyby i komory grobowe tej nekropoli. Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e  zawiera┼éy one sarkofagi nie z kamienia ale z trzciny papirusowej. "Papirus w staro┼╝ytnym Egipcie by┼é symbolem odrodzenia, ze wzgl─Ödu na swój zielony kolor" - wyja┼Ťnia archeolog. Wykonane z papirusu sarkofagi zachowa┼éy si─Ö w znakomitym stanie.

Takich sarkofagów nie znaleziono w ┼╝adnej innej nekropoli tego okresu.

PAP - Nauka w Polsce, Bogusława Szumiec-Presch

krx/tot
http://www.naukapolska.pap.pl
{mos_sb_discuss:7}
 
Aktualny PageRank strony pradzieje.pl dostarcza: Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEO