RPO zaskarżył do Trybunału przepis dotyczący finansowania badań archeologicznych
PAP - Nauka w Polsce   
Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył do Trybunału Konstytucyjnego przepis ustawy o ochronie zabytków, nakazujący osobom fizycznym i prawnym, które chcą przeprowadzić prace budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru lub objętym ochroną konserwatorską, pokrywać w całości koszty badań archeologicznych na terenie planowanej inwestycji oraz ich dokumentacji.
Według RPO, przepis ten jest sprzeczny z konstytucją. Jak napisał we wniosku do Trybunału - udostępnionym PAP w czwartek - "mamy do czynienia ze zbyt daleko idącą ingerencją w prawa majątkowe, w tym zwłaszcza w prawo własności".

Rzecznik uważa także, że istnieje sprzeczność miedzy zapisem ustawy dotyczącym pokrywania kosztów tzw. ratowniczych prac archeologicznych a Europejską Konwencją o ochronie dziedzictwa archeologicznego, której sygnatariuszem jest Polska. W konwencji zapisano bowiem, że państwo powinno zapewnić co najmniej współfinansowanie badań archeologicznych i że inwestorzy prywatni mogą zostać zobligowani do pokrycia wszelkich kosztów tego typu prac tylko wówczas, gdy wiąże się to z "większymi" przedsięwzięciami.

Tymczasem - jak czytamy we wniosku RPO - w ustawie o ochronie zabytków obowiązek pokrycia kosztów badań i ich dokumentacji nałożony jest na wszystkich inwestorów "z pominięciem różnic między tymi, którzy chcą realizować większe przedsięwzięcia w rodzaju budowy infrastruktury przemysłowej, bądź też przykładowo budowy autostrad, a tymi, którzy zamierzają wykonywać stosunkowo drobne roboty budowlane lub nowe zalesienia".

RPO zwrócił uwagę, że niejednokrotnie koszty ratowniczych prac archeologicznych mogą być wyższe niż koszty samej inwestycji i tym samym mogą w ogóle przekraczać możliwości finansowe osoby, która chce przeprowadzić prace budowlane. Przypomina także, że zgodnie z zaleceniami ministerstwa kultury dotyczącymi ochrony stanowisk archeologicznych, może się okazać, że po przeprowadzeniu badań konserwator nie wyrazi zgody na przeprowadzenie danej inwestycji.

W efekcie - według rzecznika - "przepis ustawy (o ochronie zabytków - PAP) niejednokrotnie w praktyce skutkować będzie pozbawieniem uprawnionego możliwości korzystania z przedmiotu własności".

RPO ocenił, że choć konstytucyjna zasada ochrony własności nie ma charakteru absolutnego i może być ograniczona, to w tym przypadku - jego zdaniem - nie została zachowana zasada proporcjonalności.

Cytując konstytucję RPO przypomniał, że ograniczenia wolności i praw mogą być ustanawiane, gdy są konieczne dla bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób oraz że ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.  DSR

PAP - Nauka w Polsce

bsz
http://www.naukapolska.pap.pl
{mos_sb_discuss:7}