Prof. Kobusiewicz: muszle z Bliskiego Wschodu potwierdzają wczesny rozwój intelektu Homo sapiens
PAP - Nauka w Polsce   
Trzy muszle z otworami wywierconymi w ich centralnej części, wydobyte na stanowiskach archeologicznych w Izraelu i Algierii, należą do najstarszych znanych przykładów ludzkich ozdób. "Potwierdzają one tezę, że Homo sapiens, wbrew temu co dotąd sądzono,  rozwinął się intelektualnie jeszcze przed swoim przybyciem do Europy, czyli około 90-100 tys. lat temu” – komentuje prof. Michał Kobusiewicz z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Poznaniu.
Dwa lata temu odkrył on w Tanzanii również jedne z najstarszych ozdób na świecie.

Wyniki nowych badań - opublikowane w ostatnim numerze czasopisma "Science" - sugerują, że odnalezione muszle są paciorkami, mającymi 100 tys. lat, co może oznaczać, że współczesne zachowania człowieka pojawiały się stopniowo, a nie gwałtownie wybuchły
znacznie później w Europie.

Do niedawna przyjmowano tezę, że pierwsze oznaki kultury ludzkiej pojawiły się 40 tys. lat temu, kiedy do Europy przybyli nasi praprzodkowie anatomicznie ukształtowani jak współczesny człowiek. W poprzednich badaniach, opublikowanych w "Science" (16 kwietnia
2004), naukowcy opisali odkrycie przedziurawionych muszli w jaskini Blombos w Afryce Południowej sprzed 75 tys. lat.

W najnowszych badaniach, przeprowadzonych przez Mariana Vanhaerena z zespołem, przeszukano muzealne kolekcje muszli i odnaleziono okazy w kształcie paciorków, pochodzące ze stanowiska Skhul w Izraelu i Oued Djebbana w Algierii. Muszle te należą do tego samego rodzaju - Nassarius - co muszle z Blombos. Sposób wykonania otworów w muszlach także jest podobny.

Datowanie dwóch muszli z Izraela wskazało na wiek ponad 100 tys. lat. Opierając się na charakterystyce zastosowanych narzędzi, autorzy opracowania ocenili wiek muszli z Algierii na ok. 90 tys. lat.

Według prof. Kobusiewicza znaleziska w Izraelu i Algierii świadczą o wcześniejszym – niż przypuszczali badacze -  rozwoju intelektualnym homo sapiens.

”Jednym z kryteriów nowoczesności człowieka jest istnienie samoświadomości, czyli poczucia, że jest się kimś innym niż własna grupa. Potrzeba upiększania się, projektowanie i wykonywanie ozdób, w tym paciorków, to dowód chęci odróżnienia się od innych, a więc właśnie poczucia rozwiniętej samoświadomości” – uważa prof. Kobusiewicz.
Odnalezienie tak dawnych ozdób – wcześniej w południowej Afryce, a teraz także na Bliskim Wschodzie - przemawia więc za tym, że już około 90-100 tys. lat temu Homo sapiens rozwinął samoświadomość. Do Europy człowiek miał dotrzeć z Afryki dopiero około 40 tys. lat temu.

Muszle z Izraela i Algierii są o kilkadziesiąt tysięcy lat wcześniejsze od uznawanych dotąd za najdawniejsze  muszelek z jaskini Blombos w Afryce Południowej i paciorków ze skorup strusich z Tanzanii.

Te ostatnie – datowane na 60-80 tys. lat - odnalazła dwa lata temu w Tanzanii amerykańska ekipa z udziałem profesora Kobusiewicza. Uczestniczył on w ekspedycji, zorganizowanej przez Serengeti Genesis Fundation z USA i Uniwersytet w Dar es Salam w Tanzanii, kierowanej przez prof. Johna Bowera. Jako jedyna uzyskała ona zgodę władz tanzańskich na prowadzenie prac wykopaliskowych na terenie Parku Narodowego Serengeti w Tanzanii.

PAP - Nauka w Polsce, Szymon Łucyk, Judyta Kurczyńska

krx
{mos_sb_discuss:7}