Starożytni pasterze bydła byli artystami
PAP - Nauka w Polsce, Adam Lisiecki   
"Twórcy sztuki naskalnej z Dachli byli pasterzami bydła. Żyli tu mniej więcej 8-5 tyś. lat temu" - mówi prof. Michał Kobusiewicz z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN, archeolog badający relikty ludzkiego pobytu w oazie Dachla w Egipcie.
Oaza leży w środku egipskiej Pustyni Zachodniej. Znana jest, między innymi, ze znajdujących się tam licznych naskalnych rytów - przedstawień kobiet, żyraf, słoni. W pradziejach tętniła życiem; dziś wyschnięte koryta rzeki (arab. "wadi") - świadkowie przeszłości - są przedmiotem zainteresowania naukowców.
Co wiadomo o autorach starożytnych rytów? Archeolodzy zlokalizowali w okolicy liczne osady z epoki kamienia zakładane w pobliżu wówczas liczniejszych niż dziś źródeł wody. "Są to skupienia wyrobów kamiennych i krzemiennych, fragmenty glinianych naczyń, żarna kamienne do rozcierania pożywienia roślinnego, kości hodowanych lub upolowanych zwierząt. Czasem także zarysy podstaw prymitywnych konstrukcji mieszkalnych w postaci kręgów kamiennych będących podstawami szałasów lub namiotów krytych skórami" - opowiada profesor.

Profesor Kobusiewicz, oprócz badań nad osadnictwem w oazie bierze udział w inwentaryzacji sztuki naskalnej. Jedno z wadi, nazwane przez archeologów Colored Wadi (Malowane Wadi) jest badane właśnie przez profesora. "Wadi to ma kilkanaście kilometrów długości. Na jego piaskowcowych zboczach występują ryty naskalne, najczęściej w grupach, czasem pojedynczo. W ostatnim sezonie kontynuowano dokumentację rysunkową i fotograficzną oraz kopiowanie na foliach rytów uprzednio znalezionych" - opisuje prowadzone prace archeolog.

"Kontynuując badania odkryto nowe, nieznane dotąd skupiska rytów, w tym jeden tzw. panel, czyli dużą płaszczyznę pokrytą licznymi przedstawieniami postaci ludzkich i zwierząt" - dodaje.

Pasterze bydła z Dachli swoją sztukę tworzyli w epoce kamienia. "Sądząc z rodzaju przedstawień sztukę tę datować należy na okres młodszej epoki kamienia (neolitu) na okres mniej więcej od 8000 do 5000 lat temu" - twierdzi prof. Kobusiewicz. Jak mówi naukowiec jednak "bliższe datowanie sztuki naskalnej jest zawsze bardzo trudne. Być może nastąpi też przełom w możliwościach jej datowania dzięki zaplanowanej współpracy ze specjalistami z jednego z uniwersytetów australijskich, zajmujących się tą problematyką a posługujących się fizyko-chemicznymi metodami badań".

Badania sztuki naskalnej w oazie Dachla prowadzone są przy współpracy trzech instytucji: Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego, Muzeum Archeologicznego w Poznaniu oraz Instytutu Archeologii i Etnologii PAN. W nadchodzącym sezonie zimą 2008 roku nastąpi kontynuacja dokumentowania skupień rytów odkrytych dotychczas i dalszy ciąg poszukiwań wzdłuż ścian wadi.

Więcej wiadomości o oazie Dachli można zdobyć w piśmie Academia, Nr. 1(9):2007, E. Kuciewicz, E. Jaroni, M. Kobusiewicz, "Kod petroglifów". Academię można otrzymać w biurach Komitetu Badań Naukowych w Warszawie, ul. Wspólna 3.

PAP - Nauka w Polsce, Adam Lisiecki

tot
http://www.naukapolska.pap.pl
{mos_sb_discuss:7}