Jestes tutaj:   Strona g艂贸wna arrow S艂owniczek
Kacik Szajmona
Nowo艣ci wydawnicze
Dotacja Pradzieje.pl

Je艣li podobaj膮 Ci si臋 PRADZIEJE.PL i doceniasz to co robimy, wesprzyj nas. Utrzymanie serwera kosztuje dzi艣 naprawd臋 wiele. Liczy si臋 dla nas ka偶da z艂ot贸wka.

Dofinansowanie
Jednorazowo Miesi阠znie

Waluta

Kwota

Waluta

Kwota






Przypomnij mi has硂
Nie masz konta? Za丑 sobie

Terminologia archeologiczna


Wszystkie | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z | Inne


C

Tutaj jest 52 pozycji w s硂wniku.
Stron: 1 2 3

TerminDefinicja
CeltowieCELTOWIE, lud indoeur.; z pierwotnych siedzib w dorzeczu g贸rnego Renu, Dunaju i Menu rozprzestrzenili si臋 w ci膮gu I tysi膮cl. p.n.e. po ca艂ej Europie, opanowuj膮c m.in. Wyspy Brytyjskie, w VII w. p.n.e. — Gali臋 (odt膮d znani jako Galowie); nast臋pnie dotarli do pn. Italii (390 lub 387 zdobyli i spalili Rzym); odrzuceni na pn., dotarli do Karpat, a nawet poza nie (艢l膮sk, Ma艂opolska); cz臋艣膰 skierowa艂a si臋 na Ba艂kany, spl膮drowa艂a Grecj臋 (279 spalenie Delf) i wkroczy艂a do Azji Mniejszej (Galacja); inny od艂am Celt贸w przekroczy艂 ok. 600 p.n.e. Pireneje; zmieszani z miejscow膮 ludno艣ci膮 iberyjsk膮, znani s膮 ze 藕r贸de艂 rzym. jako Celtyberowie. W IV w. p.n.e. Celtowie znajdowali si臋 na r贸偶nym stopniu rozwoju spo艂. — od wsp贸lnoty pierwotnej (P艂w. Iberyjski, Brytania, Irlandia) do pocz膮tk贸w feudalizmu i pa艅stwowo艣ci (Galia). Podstawowe zaj臋cie Celt贸w — hodowla, rolnictwo; umieli wytapia膰 metale, sporz膮dza膰 bro艅; z czasem na terytoriach Celt贸w rozwin膮艂 si臋 handel (szlaki tranzytowe z Brytanii przez Gali臋 do M. 艢r贸dziemnego). Wsp贸ln膮 cech膮 wierze艅 Celt贸w by艂 politeizm; Celtowie kontynentalni ulegali wp艂ywom kultury Rzymian. W I w. p.n.e.–I w. n.e. wi臋kszo艣膰 teren贸w zamieszkanych przez Celt贸w (Iberia, Galia, Brytania) zosta艂a podbita przez Rzym; ludno艣膰 Iberii i Galii uleg艂a nast臋pnie romanizacji; poza obszarem imperium rzym. pozostali Celtowie (Irowie) na Irlandii; w V–VI w. n.e. plemiona germ. wypar艂y Celt贸w z Brytanii (Brytowie); do czas贸w nowo偶. ludy celt. przetrwa艂y na Irlandii, w Szkocji, Walii, Kornwalii, na wyspie Man i w Bretanii. Archeologia. Pocz膮tki kultury celt. si臋gaj膮 okresu halsztackiego (halsztacka kultura); jej pe艂ny rozkwit przypada na okres late艅ski. Wytwory materialne z tego okresu charakteryzuje jednolito艣膰 stylistyczna (late艅ski styl). Powszechnie spotykane osady otwarte, w p贸藕niejszym okresie tak偶e obronne oppida (Alezja, Star茅 Hradisko u Prost臎jova). Dominuj膮 prostok膮tne domy o konstrukcji s艂upowej, na Wyspach Brytyjskich — domy okr膮g艂e. Architektura sakralna zr贸偶nicowana: pd. Francja i P艂w. Iberyjski — kam. 艣wi膮tynie prostok膮tne; pn. Francja i Brytania — okr膮g艂e; 艣rodk. Europa — miejsca kultu otoczone czworok膮tnymi wa艂ami. W obrz膮dku pogrzebowym pocz膮tkowo kontynuacja tradycji halsztackich, od IV w. p.n.e. p艂askie groby szkieletowe o ujednoliconym wyposa偶eniu — uzbrojenie w grobach m臋skich, ozdoby w grobach kobiecych. Typowe wytwory kultury materialnej Celt贸w: uzbrojenie — d艂ugie obosieczne miecze, w艂贸cznie o d艂ugim li艣ciowatym grocie, tarcze z 偶el. umbem i 偶ebrem 艣rodk. ostrogi (wynalazek celt.), sporadycznie he艂my z rogami; w stroju dominuj膮 zapinki (fibula) i pasy 艂a艅cuchowe, z ozd贸b charakterystyczne torquesy i bransolety szklane lub sapropelitowe. Naczynia gliniane wykonane na kole (swoista cecha — domieszka grafitowa), a od ko艅ca II w. p.n.e. ceramika malowana. Liczne znaleziska 偶el. narz臋dzi roln. (radlice, p贸艂koski, kosy) i rzemie艣lniczych. Pierwsze emisje monet w III w. p.n.e. jako na艣ladownictwo z艂otych stater贸w maced., stopniowo nabieraj膮 late艅skiego stylu; legendy na monetach z nazewnictwem celt. w alfabecie gr. lub 艂aci艅skim. Sztuka pocz膮tkowo o tradycji halsztackiej, ograniczona do sfer elitarnych (Waldalgesheim styl), szybko rozprzestrzenia si臋 w ca艂ej spo艂eczno艣ci. Charakterystyczna kam. i drewn. plastyka figuralna przedstawiaj膮ca postaci ludzkie i zwierz臋ce; rozwini臋ta sztuka dekor.; silne wp艂ywy stylistyczne na s膮siednie ludy w rezultacie latenizacji. Tradycje sztuki celt. 偶ywe w Szkocji i Irlandii do czas贸w p贸藕nego 艣redniowiecza. Osadnictwo celtyckie na ziemiach pol. ograniczone do 3 stref: groby szkieletowe bogato wyposa偶one w uzbrojenie w rejonie Wroc艂awia oraz o艣r. kultu z rze藕bami kam. na 艢l臋偶y; osady produkcyjne na P艂askowy偶u G艂ubczyckim (Nowa Cerekwia); w zach. Ma艂opolsce intensywne osadnictwo, p贸藕niej w koegzystencji z ludno艣ci膮 germ.; lokalne emisje monet elektronowych.
Komentarze: Nowa encyklopedia powszechna PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN SA
 
CERAMIKI SZNUROWEJ KR膭G KULTUROWYCERAMIKI SZNUROWEJ KR膭G KULTUROWY, archeol. kr膮g kulturowy obejmuj膮cy nast臋puj膮ce kultury neolitu i wczesnej epoki br膮zu: tzw. og贸lnoeur. horyzont ceramiki sznurowej, kultur臋 grob贸w jednostkowych, topor贸w bojowych, ceramiki sznurowej, kultur臋 z艂ock膮, kultur臋 rzucewsk膮, 艣rodk.-dnieprza艅sk膮, kultur臋 fatjanowsk膮, Ch艂opice-Vesel茅, mierzanowick膮, strzy偶owsk膮; zasi臋g od P艂w. Skandynawskiego na pn. do Dunaju na pd. i od Renu na zach. do Dniepru na wsch.; datowany na XXV–XVII w. p.n.e.; koczownictwo (udomowienie konia?), my艣listwo, w p贸藕niejszych stadiach rozwojowych w niekt贸rych regionach rolnictwo; bardzo zr贸偶nicowany obrz膮dek pogrzebowy — poch贸wki szkieletowe, sporadycznie cia艂opalne, w grobach jamowych, niszowych, cz臋sto pod nasypami kurhanowymi, a w niekt贸rych grupach r贸wnie偶 groby w kam. skrzyniach lub obstawach; niekt贸rzy badacze z pojawieniem si臋 kultur kr臋gu ceramiki sznurowej 艂膮cz膮 pocz膮tki indoeuropeizacji rozleg艂ych teren贸w (praindoeuropejczycy?).
Komentarze: Nowa encyklopedia powszechna PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN SA
 
chlamidaCHLAMIDA [gr.], m臋ski ubi贸r wierzchni je藕d藕c贸w i podr贸偶nych w staro偶. Grecji; tkanina we艂n. o trzech bokach prostych, czwartym zaokr膮glonym, spinana fibul膮 na ramieniu lub pod brod膮
Komentarze: Nowa encyklopedia powszechna PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN SA
 
Czerniachowska kulturaCZERNIACHOWSKA KULTURA, archeol. kultura epoki 偶elaza p贸藕nego okresu wp艂yw贸w rzym. (po艂. III–IV/V w.), wyst臋puj膮ca na terenach Ukrainy i Mo艂dawii, mi臋dzy Dniestrem a Do艅cem, Wo艂yniem a wybrze偶em M. Czarnego oraz w Siedmiogrodzie; nazwa od wsi Czerniachow k. Kijowa (Ukraina); rozleg艂e p艂askie cmentarzyska birytualne z przewag膮 poch贸wk贸w szkieletowych; groby wyposa偶one w ceramik臋 toczon膮 na kole, ozdoby, wyj膮tkowo bro艅 albo narz臋dzia; spotykane s膮 poch贸wki cz膮stkowe lub o zaburzonym porz膮dku anat.; osady otwarte, czasem te偶 obronne, domostwa prostok膮tne lub okr膮g艂e o konstrukcji s艂upowej, tak偶e budowle halowe; wysoki rozw贸j metalurgii, garncarstwa, lokalne szklarstwo; importy rzym., zw艂. monety, paciorki i naczynia szklane oraz amfory pochodzenia czarnomor.; k.cz. stanowi艂a zapewne konglomerat etniczny przy dominuj膮cej roli Got贸w, a jej upadek jest wi膮zany z najazdem Hun贸w.
Komentarze: Nowa encyklopedia powszechna PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN SA
 


Wszystkie | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z | Inne


Glossary V1.5
Aktualny PageRank strony pradzieje.pl dostarcza: Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEO