Jestes tutaj:   Strona g艂贸wna arrow Wiadomo艣ci archeologiczne arrow Zagadkowa mazurska kolumna z XVI w. odnowiona
Kacik Szajmona
Nowo艣ci wydawnicze
Dotacja Pradzieje.pl

Je艣li podobaj膮 Ci si臋 PRADZIEJE.PL i doceniasz to co robimy, wesprzyj nas. Utrzymanie serwera kosztuje dzi艣 naprawd臋 wiele. Liczy si臋 dla nas ka偶da z艂ot贸wka.

Dofinansowanie
Jednorazowo Miesi阠znie

Waluta

Kwota

Waluta

Kwota






Przypomnij mi has硂
Nie masz konta? Za丑 sobie
Zagadkowa mazurska kolumna z XVI w. odnowiona Drukuj E-mail
PAP - Nauka w Polsce, Adam Lisiecki   
"W 艣wi膮teczny dzie艅 dwie pary gor膮c膮 mi艂o艣ci膮 z艂膮czone tu zosta艂y ogniem Wulkana naznaczone. Cia艂a spalone oraz odarte ze wstydu chlubnego s膮siedzi odkryli na trzeci dzie艅 dopiero.
I któ偶 by nie uwierzy艂, 偶e cichy ogie艅 strawi艂 ko艣ci tych, co praw boskich nie s艂uchaj膮 w skryto艣ci. St膮d nauka wyp艂ywa dla ciebie, przechodniu, pobo偶na, 偶e to kara, bo bez Boga kocha膰 nie mo偶na" - od dwóch miesi臋cy, po wielu wiekach przerwy, znowu mo偶na przeczyta膰 przestrogi umieszczone na jednym z najstarszych obiektów pokutnych na Warmii i Mazurach - tzw. Kolumnie Kalskiej.
Ten znajduj膮cy si臋 w W臋gorzewie (W臋goborku) zabytek zosta艂 poddany renowacji. Przywrócono mu tak偶e charakterystyczne cztery tablice z wy偶ej przytoczonym wierszem.

Wyja艣nieniem zagadki genezy Kolumny zaj膮艂 si臋 Jerzy Marek 艁apo, archeolog i historyk z Muzeum Kultury Ludowej w W臋gorzewie. Do tej pory, m.in. uda艂o mu si臋 ustali膰, 偶e ten ceglany pomnik zosta艂 wzniesiony przed 1573 rokiem.

POWODEM ZDRADA ALBO POWÓD殴

Naukowiec odnalaz艂 dwa ludowe podania t艂umacz膮ce pojawienie si臋 Kalskiej konstrukcji. "Pierwsze mówi, 偶e Kolumna zosta艂 postawiona ku przestrodze, a zapewne tak偶e - ku pami臋ci. Ma przypomina膰 o 艣mierci dwóch par m艂odych kochanków z Kalu, wsi niedaleko W臋gorzewa, którym rodzice zakazali o偶enku.

W przydro偶nym budynku Pawe艂, Benedykt, Gertruda i Ró偶a, oddali si臋 zakazanej mi艂o艣ci, za co mia艂a spotka膰 ich sroga kara. Wszyscy zgin臋li, a ich 艣mier膰 odkryto dopiero po trzech dniach, gdy nad budynkiem zacz臋艂y kr膮偶y膰 wrony. Zdaniem niektórych to Bóg uderzeniem pioruna zabi艂 grzeszników. Inni twierdzili, 偶e to sprawka diab艂a. Cia艂 zmar艂ych nie pogrzebano w 艣wi臋conej ziemi, lecz zawleczono je do pobliskiego bagna, gdzie zapewne spoczywaj膮 po dzie艅 dzisiejszy" - przytacza podanie 艁apo.

W艂a艣nie ku przestrodze miano umie艣ci膰 na kolumnie wiersz w臋goborskiego pastora Wincentego Barfusa. Zapisany po polsku, niemiecku, litewsku i 艂acinie, tak aby móg艂 by膰 on odczytany przez wszystkich ówczesnych mieszka艅ców okolic, przestrzega艂 przed nieczyst膮 mi艂o艣ci膮.

Do tragicznych wydarze艅 mia艂o doj艣膰 28 grudnia 1564 roku. Niektórzy badacze przypuszczaj膮 jednak, i偶 zdarzy艂o si臋 to w noc 艣wi臋toja艅sk膮. "Ów ceglany pomnik musia艂 powsta膰 w艂a艣nie po 1564 r. Z ca艂膮 pewno艣ci膮 istnia艂 te偶 przed rokiem 1595, kiedy to Kacper Hennenberger (geograf i historyk - PAP) wyda艂 w Królewcu komentarz do swojej mapy Prus Ksi膮偶臋cych. Opisa艂 w nim okrutn膮 histori臋 z Kalu oraz potwierdzi艂, 偶e na w艂asne oczy widzia艂 czworok膮tn膮, pami膮tkow膮 kolumn臋 oraz ruiny domku, w którym mia艂o doj艣膰 do zbrodni" - przypomina 艁apo.

By膰 mo偶e jednak powody wystawienia kolumny by艂y zupe艂nie inne, cho膰 nie mniej tragiczne. "Jest przekaz, który t艂umaczy budow臋 Kolumny Kalskiej podzi臋kowaniem Bogu za powstrzymanie +mazurskiego potopu+ - podnoszenia si臋 poziomu wody w kompleksie pobliskiego jeziora Mamry, do czego dosz艂o w po艂owie XVI stulecia. Fundatorami mieli by膰 okoliczni mieszka艅cy" - t艂umaczy naukowiec.

A szkody wyrz膮dzane przez powód藕 by艂y olbrzymie. "W Kalu zatopionych zosta艂o 60 morgów gruntów. Wody podnosi艂y si臋 i si臋ga艂y pono膰 murów W臋goborka. Wtedy to biskup zebra艂 swoich wiernych i razem ruszyli na brzeg wzbieraj膮cego jeziora. Duchowny b艂aga艂 Boga o ratunek przed zatopieniem. A jego modlitwa by艂a tak mocna i tak pot臋偶na, 偶e woda przesta艂a si臋 podnosi膰. W miejscu tego zdarzenia miano zbudowa膰 kalsk膮 kolumn臋" - opowiada.

CZY KOLUMN臉 UMIESZCZONO NA HERBIE W臉GORZEWA?

Przez kolejne stulecia zabytek niszcza艂. Do niedawna na w臋gorzewskim zabytku znajdowa艂y si臋 jedynie resztki wiersza w j臋zyku niemieckim. Dzi臋ki zaanga偶owaniu Towarzystwa "Ojcowizna" i Muzeum Kultury Ludowej ponownie na kolumnie pojawi艂y si臋 cztery tablice z ró偶noj臋zycznymi napisami, ufundowane przez starost臋 i burmistrza W臋gorzewa oraz stowarzyszenie dawnych mieszka艅ców powiatu w臋goborskiego i attache kulturalnego Ambasady Litwy. Tekst na j臋zyk polski przet艂umaczy艂 filolog klasyczny prof. Mieczys艂aw Mejor.

Jerzego 艁apo trapi jeszcze jedna zagadka - podobie艅stwo Kolumny Kalskiej do wizerunku wie偶y widniej膮cego na herbie W臋gorzewa. "Czy istnieje mi臋dzy nimi jaki艣 zwi膮zek? - zastanawia si臋 badacz. - Herb wraz z prawami miejskimi nadano W臋goborkowi w 1571 r. Widnieje na nim, umieszczona w niebieskim polu, szara czworok膮tna wie偶a, z czerwonym, sto偶kowym dachem, na którym znajduje si臋 chor膮giew".

"Tarcza umieszczona na wie偶y podzielona jest poziomo. W górnym polu widoczna jest po艂owa czerwonego or艂a, w dolnym - bia艂o-czarna szachownica Hohenzollernów. Herb W臋gorzewa jest unikalny, bowiem przedstawia obiekt murowany ukazany przestrzennie! Do z艂udzenia przypomina Kalsk膮 Kolumn臋! Pytanie: czy jest to podobie艅stwo tylko pozorne? By膰 mo偶e ów obiekt architektoniczny w momencie nadawania praw miejski by艂 tak s艂awny w Prusiech, 偶e kojarzy艂 si臋 w艂a艣nie z W臋goborkiem i... zosta艂 uwieczniony na herbie".

Obecnie zabytek znajduje si臋 w obr臋bie miasta W臋gorzewa, na starym cmentarzu ewangelickim, przy drodze biegn膮cej w stron臋 Kalu. Podania o Kolumnie Kalskiej ukaza艂y si臋 w ksi膮偶ce "W cieniu Zamkowej Góry".

PAP - Nauka w Polsce, Adam Lisiecki

kap
http://www.naukapolska.pap.pl
{mos_sb_discuss:7}
 
Aktualny PageRank strony pradzieje.pl dostarcza: Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEO