Jestes tutaj:   Strona g艂贸wna
Kacik Szajmona
Nowo艣ci wydawnicze

logo_jooble.gif
Jooble praca

Dotacja Pradzieje.pl

Je艣li podobaj膮 Ci si臋 PRADZIEJE.PL i doceniasz to co robimy, wesprzyj nas. Utrzymanie serwera kosztuje dzi艣 naprawd臋 wiele. Liczy si臋 dla nas ka偶da z艂ot贸wka.

Dofinansowanie
Jednorazowo Miesi阠znie

Waluta

Kwota

Waluta

Kwota






Przypomnij mi has硂
Nie masz konta? Za丑 sobie
Wielkie pradziejowe osiedle badane przez rzeszowskich archeolog贸w Drukuj E-mail
PAP - Nauka w Polsce, Adam Lisiecki   
Co najmniej 5 tzw. domów s艂upowych uda艂o si臋 zlokalizowa膰 na osadzie pierwszych rolników na stanowisku w Zwi臋czycy, w woj. podkarpackim. Archeolodzy podejrzewaj膮, 偶e ziemia mo偶e kry膰 pozosta艂o艣ci nawet kilkudziesi臋ciu takich domów. zwieczyca_jedna_z_rekonstrukcji_dlugiego_domu_kultury_ceramiki_wstegowej_rytej_jpegTo prawdziwa pradziejowa wioska, funkcjonuj膮ca pomi臋dzy 5200-4900 przed Chrystusem. Po艣ród jej pozosta艂o艣ci archeolodzy natrafili na prawdziwe pere艂ki - dwa kamienne czekany oraz fragment glinianej figurki ludzkiej. "Badania przynosz膮 niezwykle rzadkie i sensacyjne znaleziska. To jedno z najbardziej obiecuj膮cych stanowisk neolitycznych w Polsce" - podejrzewa dr Aleksander Dzby艅ski, kierownik bada艅, archeolog z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego.

NAWET KILKADZIESI膭T DOMOSTW...


Osad臋 w Zwi臋czycy za艂o偶yli rolnicy reprezentuj膮cy kultur臋 ceramiki wst臋gowej rytej oko艂o 7 tys. lat temu wyst臋puj膮cej na obszarze po艂owy Europy. Na miejsce wybrali charakterystyczny lessowy stok lewego brzegu rzeki Wis艂ok. Jedyny 艂atwy dost臋p do osady - prawdopodobnie ze wzgl臋dów bezpiecze艅stwa - znajdowa艂 si臋 od strony pó艂nocno-zachodniej, gdy偶 z dwóch kolejnych stron osad臋 ogranicza艂y rzeczki, dzi艣 nazywane Lubcza oraz Paryja. Przez tysi膮ce lat krajobraz si臋 zmieni艂. Obecne koryto Wis艂oka przebiega ok. 400 metrów na po艂udnie od stanowiska.

Archeolodzy bardzo du偶o obiecuj膮 sobie po stanowisku w Zwi臋czycy. Dotychczas odkryli ok. 400 obiektów. Szczególnie imponuj膮ce s膮 relikty pod艂u偶nych domów - widoczne na powierzchni okr膮g艂e zaciemnienia. S膮 to 艣lady po s艂upach - tzw. do艂ki pos艂upowe - wyznaczaj膮 one zarys dawnych domów. Dotychczas uda艂o si臋 cz臋艣膰 do艂ków po艂膮czy膰 w zarysy co najmniej 5 "d艂ugich domów" s艂upowych.


  
Jeden z rzadkich czekanow kamiennych ze Zwi臋czycy.


Tzw. d艂ugie domy kultury ceramiki wst臋gowej budowano z drewnianych s艂upów, na których wsparta by艂a ca艂a konstrukcja 艣cian i dachu. 艢ciany wyplatano z ga艂臋zi a nast臋pnie obrzucano glin膮 i niekiedy malowano. Wymiary domów wynosi艂y nawet do 50 metrów d艂ugo艣ci i ok. 7 metrów szeroko艣ci. Domy te s膮 typowe dla ca艂ego obszaru wyst臋powania tej kultury. Zamieszkiwa艂y je wielopokoleniowe rodziny wczesnych rolników, jednak dok艂adna liczba mieszka艅ców jest bardzo trudna do oszacowania.

"Osada w Zwi臋czycy mo偶e kry膰 pozosta艂o艣ci nawet kilkudziesi臋ciu domostw tej kultury, za czym przemawiaj膮 wielko艣膰 stanowiska - 11 hektarów, nagromadzenie materia艂u zabytkowego oraz jego datowanie. Przebadanie ca艂ego obszaru osady w rozs膮dnym czasie wymaga艂oby znacznych nak艂adów finansowych, których na razie brak, dlatego te偶 co roku ods艂aniamy skromne kilka arów powierzchni" - mówi dr Dzby艅ski.

CZEKAN - NIEZWYKLE RZADKIE ZNALEZISKO

Oprócz szcz膮tków domostw archeolodzy odkryli wiele przedmiotów u偶ywanych przez mieszka艅ców osady. Szczególnie cenna jest figurka antropomorficzna oraz dwa kamienne czekany. "S膮 to niezwykle rzadkie znaleziska w pradziejach Europy" - zauwa偶a dr Dzby艅ski.

"Znanych jest oko艂o 40 czekanów z ca艂ego terenu wyst臋powania kultury ceramiki wst臋gowej rytej. Jedyny czekan znaleziony w Polsce pochodzi z Woli Justowskiej. Obydwa przedmioty ze Zwi臋czycy powi臋kszaj膮 zatem skromny zbiór tego typu narz臋dzi i stanowi膮 jednocze艣nie najdalej na wschód wysuni臋te znaleziska omawianego typu" - dodaje.

Do czego mog艂y s艂u偶y膰 takie przedmioty? Dr Dzby艅ski zwraca uwag臋, 偶e ich funkcj臋 nale偶y raczej postrzega膰 w kategoriach symbolicznych, gdy偶 konstrukcja ca艂ego przedmiotu by艂a zbyt s艂aba by mog艂a s艂u偶y膰 do pracy. Otwór wykonany po艣rodku takiego narz臋dzia narusza艂 struktur臋 kamienia tak, 偶e p臋ka艂o przy ka偶dym mocniejszym uderzeniu. Szybko odrzucono zatem interpretacj臋 czekanów jako motyk kamiennych do pracy na roli. Do tego celu s艂u偶y艂y zapewne proste narz臋dzia z drewna. Ponadto nigdy nie stwierdzono na czekanach charakterystycznych 艣ladów pracy. Czekany wyst臋puj膮 natomiast sporadycznie w grobach tej kultury, co podkre艣la ich specjalne znaczenie.

Do znalezisk mniej efektownych cho膰 równie wa偶nych s膮 liczne fragmenty pot艂uczonych naczy艅 glinianych oraz narz臋dzia kamienne i krzemienne (siekierki, 偶arna kamienne, sierpy, no偶e itp.).

W kolejnym sezonie archeolodzy maj膮 zamiar poszerzy膰 badany obszar o kolejne wykopy w kierunku wschodnim i pó艂nocnym, gdzie spodziewaj膮 si臋 uchwyci膰 pozosta艂e, dotychczas nieods艂oni臋te cz臋艣ci domów. Intensywno艣膰 i zakres prac b臋d膮 uzale偶nione przede wszystkim od tego, czy naukowcy uzyskaj膮 dofinansowanie bada艅 ze strony Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


  
Naczynia.

W promieniu 5 km. od osiedla w Zwi臋czycy zosta艂o dot膮d zidentyfikowanych 6 kolejnych stanowisk tej kultury. Na trzech z nich przeprowadzono w przesz艂o艣ci badania wykopaliskowe, jednak偶e 偶adne nie dostarczy艂o tak atrakcyjnych i licznych materia艂ów jak Zwi臋czyca. St膮d prowadz膮cy badania dr Dzby艅ski oraz mgr D臋biec pok艂adaj膮 ogromne nadzieje w tym w艂a艣nie stanowisku.

Archeologom w pracach badawczych pomaga Gmina Boguchwa艂a.

PAP - Nauka w Polsce, Adam Lisiecki

bsz

 
Aktualny PageRank strony pradzieje.pl dostarcza: Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEO