Jestes tutaj:   Strona g艂贸wna arrow Wiadomo艣ci archeologiczne arrow Wielka wsp贸lnota kulturowa nad 艣redniowiecznym Bugiem
Kacik Szajmona
Nowo艣ci wydawnicze
Dotacja Pradzieje.pl

Je艣li podobaj膮 Ci si臋 PRADZIEJE.PL i doceniasz to co robimy, wesprzyj nas. Utrzymanie serwera kosztuje dzi艣 naprawd臋 wiele. Liczy si臋 dla nas ka偶da z艂ot贸wka.

Dofinansowanie
Jednorazowo Miesi阠znie

Waluta

Kwota

Waluta

Kwota






Przypomnij mi has硂
Nie masz konta? Za丑 sobie
Wielka wsp贸lnota kulturowa nad 艣redniowiecznym Bugiem Drukuj E-mail
PAP  Nauka w Polsce, Adam Lisiecki   
Wspólnota europejska trwa艂a przez kilkaset lat nad górnym Bugiem – tak mo偶na okre艣li膰 sytuacj臋 w tej cz臋艣ci Europy tysi膮c czy osiemset lat temu.
Mieszka艅cy tych ziem nie potrzebowali dowodów osobistych ani 偶adnych innych znaków identyfikacji – jednoczy艂o ich terytorium, wspólna rzeka, interesy ekonomiczne, a w okresie pó藕niejszym – powinowactwo w艂adców polskich i ruskich, a na grungruncie religijnym - cudowny obraz Matki Boskiej Che艂mskiej.
Pozosta艂o艣ci tej swoistej cywilizacji górnego Bugu bada prof. Andrzej Buko, archeolog z Instytutu Archeologii UW oraz Instytutu Archeologii i Etnologii PAN.

Profesor Buko wraz z ekip膮 che艂mskich archeologów kierowanych przez mgr. Stanis艂awa Go艂uba prowadzi badania osadnictwa ziemi che艂mskiej w czasach wczesnego 艣redniowiecza. Ostatnio rozpoznano wielkie grodzisko w Busównie, oraz zespo艂y osadnicze w Czu艂czycach i Horodysku, 艣wiadcz膮ce o istnieniu w tym rejonie znacz膮cej wspólnoty terytorialnej.

JESZCZE ANI POLACY ANI RUSINI

Wielki, 7-hektarowy gród w Busównie istnia艂 bardzo d艂ugo - na przestrzeni niemal 400 lat (od ko艅ca IX do ko艅ca XIII w.), zatem w okresach zarówno przed powstaniem pa艅stwowo艣ci polskiej i ruskiej jak i w czasach pó藕niejszych. W czasie ostatnich prac wykopaliskowych badano 3 pier艣cienie wa艂ów, zabudow臋 mieszkaln膮 oraz przetrwa艂e w tym miejscu, ju偶 po zako艅czeniu funkcjonowania grodu, cmentarzysko przyko艣cielne funkcjonuj膮ce a偶 po wiek XVI. Przebadano te偶 rozleg艂膮 osad臋 z IX wieku w Horodysku. Jest tam 艣wietnie zachowany uk艂ad przestrzenny zabudowy mieszkalnej i gospodarczej oraz kilkadziesi膮t tysi臋cy zabytków.

Równie偶 na polach w Czu艂czycach k. Che艂ma, tu偶 pod warstw膮 ziemi ornej stwierdzono pozosta艂o艣ci wielowiekowego zespo艂u osadniczego. Sk艂ada si臋 na艅 wielka ilo艣膰 obiektów datowanych od pradziejów po schy艂ek 艣redniowiecza.

Prof. Buko szukaj膮c okre艣lenia na mieszkaj膮cych ludzi mówi: „to jeszcze +ani Polacy ani Rusini+. By艂o ta jedna z wielu w tym czasie, wspólnot terytorialnych pogranicza. Ludzie ci zamieszkiwali ziemie po艂o偶one po obu stronach Bugu. Od IX w. rzeka ta by艂a g艂ówn膮 arteri膮 komunikacyjn膮, któr膮 wiod艂y szlaki handlowe od Ba艂tyku nad Morze Czarne. To handel i przewo偶one t臋dy towary by艂 藕ród艂em prosperity ówczesnych mieszka艅ców tych ziem”.

Wed艂ug prof. Buko na szczególn膮 uwag臋 ziemia che艂mska zas艂uguje w XII i XIII w. „Przechodzi ona wówczas g艂臋bokie transformacje polityczne i kulturowe, a sam Che艂m staje si臋 nieformaln膮 stolic膮 ksi臋stwa halicko-wo艂y艅skiego. O艣rodek ten nabiera charakteru wielkiego centrum politycznego i kulturowego, staje si臋 równie偶 pomostem ideologicznym pomi臋dzy Wschodem a Zachodem. Tak rozumie膰 nale偶a艂oby bowiem inicjatyw臋 Stolicy Apostolskiej, gdy w roku 1253 papie偶 Innocenty IV ofiarowa艂 koron臋 królewsk膮 w艂adcy tej dziedziny, Danielowi, synowi Romana” – t艂umaczy.

PRZYK艁ADY JEDNO艢CI WSPÓLNOTY KULTUROWEJ

„Nie bez znaczenia s膮 tak偶e liczne powinowactwa mi臋dzy ksi膮偶臋tami piastowskimi i ruskimi. Roman Halicki (ojciec Daniela) by艂 synem Agnieszki – córki Krzywoustego i ksi臋cia M艣cis艂awa II, a 偶ona Daniela - ksi臋偶na Anna (Maria?) najpewniej wywodzi艂a si臋 z kr臋gów bizantyjskiej arystokracji; dodajmy do tego udokumentowane zwi膮zki dynastyczne Romanowiczów z dworem w臋gierskim. Krzy偶owa艂y si臋 tu zatem ró偶ne interesy i dynastie. Ta wspólnota krwi i interesów powodowa艂a, 偶e wydarzeniami na Rusi by艂o zainteresowanych wiele dworów ówczesnej Europy” – wyja艣nia prof. Buko.

Mieszaj膮 si臋 zatem pr膮dy kulturowe zawieraj膮ce w sobie pierwiastki ruskie, bizantyjskie oraz zachodnioeuropejskie, w tym polskie. „Wida膰 to na przyk艂adzie chocia偶by imion ksi膮偶膮t halickich, takich jak Daniel, Roman, Jerzy, Lew, czy Herakliusz – wykazuj膮ce ewidentne zwi膮zki si臋 z po艂udniem Europy. Wy艣mienitym przyk艂adem 艂膮czenia ró偶nych nurtów cywilizacji europejskiej s膮 zachowane nadal relikty architektury Che艂ma i jego okolic. Na szczególn膮 uwag臋 zas艂uguje w tym kontek艣cie badany przez nas ostatnio zespó艂 wie偶owy w Sto艂piu zwi膮zany z kultur膮 bizantyjsk膮” – t艂umaczy naukowiec.

Szczególnym przyk艂adem jedno艣ci wspólnoty regionalnej jest cudowny obraz Matki Boskiej Che艂mskiej – do dzisiaj 艣wi臋ta ikona Rosjan, Ukrai艅ców i Polaków. „W nowej stolicy umie艣ci艂 j膮 ksi膮偶臋 Daniel Halicki. Zosta艂a przywieziona do Che艂ma, w nieznanych okoliczno艣ciach, prawdopodobnie poprzez Kijów z Konstantynopola oko艂o 1260r. Zatem ju偶 u zarania pa艅stwowo艣ci religia by艂a zwornikiem Wschodu i Zachodu, a sam Che艂m sta艂 si臋 nie tylko naczelnym o艣rodkiem Rusi Halicko-Wo艂y艅skiej, ale wieloetniczn膮 i wielokulturow膮 stolic膮 europejsk膮” – stwierdza prof. Buko

„Te wspaniale epizody historii pogranicza stanowi膮 w dobie poszukiwania wspólnych korzeni Europy oraz inicjowania procesów integracji europejskiej, wyraziste przes艂anie dla Ukrai艅ców i Polaków, dzisiejszych mieszka艅ców tych ziem” – konkluduje profesor.

PAP – Nauka w Polsce, Adam Lisiecki

bsz/ tot/
http://www.naukapolska.pap.pl
{mos_sb_discuss:7}
 
Aktualny PageRank strony pradzieje.pl dostarcza: Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEO