Jestes tutaj:   Strona g艂贸wna arrow Wiadomo艣ci archeologiczne arrow Wa偶ne odkrycie polskich archeolog贸w w Libiijskim Ptolemais
Kacik Szajmona
Nowo艣ci wydawnicze
Dotacja Pradzieje.pl

Je艣li podobaj膮 Ci si臋 PRADZIEJE.PL i doceniasz to co robimy, wesprzyj nas. Utrzymanie serwera kosztuje dzi艣 naprawd臋 wiele. Liczy si臋 dla nas ka偶da z艂ot贸wka.

Dofinansowanie
Jednorazowo Miesi阠znie

Waluta

Kwota

Waluta

Kwota






Przypomnij mi has硂
Nie masz konta? Za丑 sobie
Wa偶ne odkrycie polskich archeolog贸w w Libiijskim Ptolemais Drukuj E-mail
PAP- Nauka w Polsce   
Polscy archeolodzy, pracuj膮cy w Ptolemais w Libii, odkryli skarb rzymskich monet pochodz膮cy z II-III wieku, o wadze oko艂o 12,5 kg. Kontekst niecodziennego znaleziska pozwoli艂 ustali膰 prawdopodobn膮 dat臋 trz臋sienia ziemi, kt贸re dotkn臋艂o Cyrenajk臋 w III w. n.e.
„Skarb znaleziony przez Polak贸w ju偶 dzi艣 jest oceniany jako najwi臋ksze odkrycie numizmatyczne w dziejach bada艅 nad antyczn膮 Cyrenajk膮” – podkre艣la uczestnik jesiennych bada艅 Piotr Jaworski, archeolog i numizmatyk z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego.
„W dotychczasowej, ponad 100-letniej, historii bada艅 archeologicznych w Cyrenajce odkryto zaledwie kilka niewielkich skarb贸w monetarnych, z kt贸rych 偶aden nie pochodzi艂 z okresu wczesno- lub 艣rodkoworzymskiego” - dodaje.

 Cyrenajka to historyczna kraina we wschodniej Libii nad wybrze偶em Morza 艢r贸dziemnego. Tam znajduje si臋 Ptolemais (obecnie Tolmeita), miasto za艂o偶one w pierwszej po艂owie III w. przed Chr.

Od 2001 roku archeolodzy z IAUW prowadz膮 wykopaliska w centralnej cz臋艣ci tego miasta. „Tegoroczny sezon uzna膰 mo偶na za najobfitszy w odkrycia ze wszystkich dotychczas przeprowadzonych. Odkryli艣my m.in. ok. 10 rze藕b, warsztat produkcji lampek terakotowych, now膮 will臋, bazylik臋, no i przede wszystkim skarb monet. Wykonali艣my te偶 kilka tysi臋cy zdj臋膰 z latawca” – wylicza Jaworski.

 KLUCZ DO POZNANIA STARO呕YTNEJ EKONOMII

 Monety znaleziono w ruinach jednego z badanych przez archeolog贸w pomieszcze艅 o charakterze przemys艂owo-us艂ugowym. „Podejrzewamy, 偶e skarb ten stanowi艂 doch贸d wypracowany w jednym z warsztat贸w, a zarazem maj膮tek jego w艂a艣ciciela” – zaznacza archeolog.

 „Skarb w momencie znalezienia liczy艂 566 monet, jednak do tego nale偶y doliczy膰 ponad 20 sesterc贸w, znalezionych w pobli偶u jeszcze przed jego odkryciem. Tylko 15 monet wchodz膮cych w sk艂ad znaleziska stanowi膮  nomina艂y srebrne – antoniniany. Pozosta艂e monety to sesterce pochodz膮ce,  z dwoma wyj膮tkami, z mennicy rzymskiej. Wspomniane wyj膮tki to dwie monety – Trajana i Marka Aureliusza – wybite w mennicy Kyrene, pierwszej greckiej polis za艂o偶onej w Afryce i historycznej stolicy regionu” – dodaje.

 呕adna z monet wchodz膮cych w sk艂ad skarbu nie zosta艂a wybita po 249 r. n.e. Najstarsze, z pocz膮tku II w., pochodz膮 z czas贸w panowania Trajana (98-117 r.), najm艂odsze – z czas贸w Filipa Araba (244-249 r.).

 Monety z II wieku nosz膮 艣lady d艂ugotrwa艂ego obiegu, natomiast egzemplarze wybite w III wieku, ze wzgl臋du na kr贸tki okres obiegu, zachowa艂y si臋 w stanie bardzo dobrym. „Wszystkie one wymagaj膮 profesjonalnej konserwacji” – podkre艣la archeolog.

 Wed艂ug niego, pe艂ne odczyszczenie i opracowanie ca艂ego zespo艂u monet tworz膮cych skarb, przynie艣膰 mo偶e odpowied藕 na wiele wa偶nych dla ca艂ej Cyrenajki pyta艅 natury ekonomicznej. „Dowiemy si臋, jaka by艂a struktura masy pieni臋偶nej pozostaj膮cej w obiegu na terenie Cyrenajki oko艂o po艂owy III wieku, jaki udzia艂 w obiegu lokalnym mia艂y emisje pochodz膮ce z lokalnej mennicy w Kyrene, spr贸bujemy pozna膰 ceny towar贸w i us艂ug oraz powi膮zan膮 z nimi si艂臋 nabywcz膮 pieni膮dza na rynku wewn臋trznym” – wylicza Jaworski.

KONTROWERSYJNE TRZ臉SIENIE ZIEMI

 R贸wnie ciekawy jest kontekst znaleziska. „Skarb stanowi艂 jedno skupisko monet le偶膮cych na posadzce, w formie kopca, bez opakowania. Przypuszczalnie znajdowa艂 si臋 on pierwotnie w opakowaniu wykonanym z materia艂贸w organicznych,  kt贸re si臋 nie zachowa艂o” – t艂umaczy.

 Jego zdaniem, dobrze udokumentowany kontekst archeologiczny towarzysz膮cy znalezisku pozwala z du偶膮 pewno艣ci膮 wskaza膰 trz臋sienie ziemi i jego konsekwencje jako przyczyn臋 zasypania zespo艂u monet i niepodj臋cia go przez w艂a艣ciciela. „Skarb stanowi pierwsze pewnie datowane 艣wiadectwo archeologicznie wskazuj膮ce na skutki trz臋sienia ziemi, kt贸re ok. po艂owy III wieku dotkn臋艂o Cyrenajk臋” – uwa偶a archeolog.

 „Ze wzgl臋du na dat臋 wybicia najm艂odszej z monet nale偶膮cych do skarbu – 249 rok – wydaje si臋 prawdopodobne, 偶e katastrof膮 potwierdzon膮 skarbem z Ptolemais jest najbli偶sze mu chronologicznie trz臋sienie ziemi z 251 roku (o kt贸rym wiadomo, 偶e zniszczy艂o Kret臋), nie za艣 to, kt贸re mia艂o miejsce w 262 roku, a kt贸re (ze wzgl臋du na w膮tpliwej warto艣ci wzmiank臋 w +Scriptores Historiae Augustae+) uznawane by艂o dotychczas przez badaczy za wydarzenie o najwi臋kszym znaczeniu dla regionu” – informuje Jaworski.

 „艢wiadczy膰 o tym mo偶e brak w skarbie monet wybitych w okresie oddzielaj膮cym oba wydarzenia; okresie – dodam – niezwykle wa偶nym dla mennictwa rzymskiego, bo przypadaj膮cym na pocz膮tek wielkiego kryzysu monetarnego, kt贸ry za panowania Waleriana i jego syna Galiena dotkn膮艂 ca艂e Cesarstwo” – dodaje.

 Trz臋sienia ziemi w tym rejonie nie s膮 czym艣 zaskakuj膮cym; sporadycznie nawiedzaj膮 Cyrenajk臋 tak偶e wsp贸艂cze艣nie. „W staro偶ytno艣ci prowadzi艂y one  niekiedy do unicestwienia ca艂ych, pot臋偶nych miast” – przypomina archeolog.

 „Opisy dw贸ch wielkich katastrof, kt贸re dotkn臋艂y Cyrenajk臋 w staro偶ytno艣ci, znale藕膰 mo偶na w 藕r贸d艂ach antycznych. Sprawa trz臋sie艅 ziemi w Cyrenajce,  zniszcze艅 jakie przynios艂y oraz, co z tym zwi膮zane, wp艂ywu jaki wywar艂y one na dzieje tego obszaru (chocia偶by poprzez upadek jednych o艣rodk贸w, np. Kyrene i wzrost znaczenia innych, np. Ptolemais) nale偶y do elementarnych i wci膮偶 nie rozstrzygni臋tych problem贸w stoj膮cych przed badaczami” – zaznacza Jaworski.

 ***

Archeolodzy z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego ju偶 od 2001 roku prowadz膮 pod kierunkiem prof. dr hab. Tomasza Mikockiego wykopaliska w Ptolemais, stolicy p贸藕norzymskiej prowincji Libya Superior. Podczas sze艣ciu sezon贸w wykopaliskowych odkrytli oni kilka tysi臋cy zabytk贸w ruchomych, reprezentuj膮cych takie kategorie znalezisk, jak ceramika (kategoria zdecydowanie najliczniejsza), lampki (ponad 1000 egzemplarzy w ca艂o艣ci lub fragmentach), obiekty kamienne (m.in. kilkana艣cie rze藕b i inskrypcje), szklane, terakotowe, ko艣ciane, metalowe, a tak偶e monety (w liczbie ok. 1300). Media w Polsce i na 艣wiecie wielokrotnie informowa艂y o odkryciu przez misj臋 polsk膮 pe艂nego mozaik i malowide艂 艣ciennych domu nale偶膮cego w 1 po艂. III w. do bogatego Rzymianina, kt贸rego imi臋 – Lucjusz Akcjusz (gr. Leukaktios) – przetrwa艂o, uwiecznione w dw贸ch inskrypcjach mozaikowych.

 Wi臋cej o dotychczasowych badaniach w Ptolemais na stronie: www.archeo.uw.edu.pl/ptolemais .

 PAP- Nauka w Polsce, Adam Lisiecki

reo

{mos_sb_discuss:7}
 
Aktualny PageRank strony pradzieje.pl dostarcza: Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEO