Ekspozycja w szczecińskim Muzeum Narodowym prezentuje odkrycia archeologiczne dokonane w ciągu ostatnich kilku lat przez naukowców z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Według historyków, wczesnośredniowieczna osada w Kałdusie to historyczne Chełmno. W ocenie archeologów i historyków, Kałdus może być uznawany za jeden z najważniejszych ośrodków administracyjno-gospodarczych Polski okresu Piastów - czasów Mieszka I i Bolesława Chrobrego.

"To osada o tej randze, jak ówczesne Gniezno, Kruszwica lub Poznań" - podkreśla prof. Wojciech Chudziak z UMK w Toruniu, kierujący wykopaliskami archeologicznymi w Kałdusie. 

Świadczą o tym odkrycia dokonywane podczas prac wykopaliskowych, jak np. groby Skandynawów z okresu wikińskiego czy przedmioty używane np. w obrzędach sakralnych, kultywowanych w tamtym okresie przez mieszkańców osady. Centralnie w stosunku do osady położona Góra Św. Wawrzyńca była miejscem pogańskiego kultu - składano tam ofiary z ludzi i zwierząt.

Całość ekspozycji zamknięta jest w obrębie platformy, przypominającej scenę teatralną. Jej punktem centralny to zrekonstruowana drewniana komora grobowa Wikinga, przy którym leżą kopie zdobionego metalem drewnianego talerza oraz wiadra ze zdobionymi okuciami z połowy XI wieku. Tłem dla wszystkich obiektów znajdujących się na platformie jest fotograficzna panorama Kałdusa wraz z Górą św. Wawrzyńca.

Obok grobu Wikinga usytuowano makietę, która pokazuje, jak mógł wyglądać Kałdus za panowania Chrobrego i jego następców.

Na ekspozycję składają się przedmioty codziennego użytku np. igły, ozdobne grzebienie, krzesiwa, okucia wiader, naczynia ceramiczne ze zbożem. Są też przedmioty wykorzystywane przez ówczesnych mieszkańców osady do uprawiania rozrywki, a nawet sportu - zobaczyć można np. kościane łyżwy czy kilka rodzajów kości do gry.