Jestes tutaj:   Strona g艂贸wna arrow Wiadomo艣ci archeologiczne arrow Rozmowy o kamiennych babach - nowe fakty
Kacik Szajmona
Nowo艣ci wydawnicze
Dotacja Pradzieje.pl

Je艣li podobaj膮 Ci si臋 PRADZIEJE.PL i doceniasz to co robimy, wesprzyj nas. Utrzymanie serwera kosztuje dzi艣 naprawd臋 wiele. Liczy si臋 dla nas ka偶da z艂ot贸wka.

Dofinansowanie
Jednorazowo Miesi阠znie

Waluta

Kwota

Waluta

Kwota






Przypomnij mi has硂
Nie masz konta? Za丑 sobie
Rozmowy o kamiennych babach - nowe fakty Drukuj E-mail
PAP - Nauka w Polsce, Adam Lisiecki   
Kamienne baby odkrywane na dawnych ziemiach pruskich pochodz膮 najpewniej z X-XII wieku, niew膮tpliwie zwi膮zane by艂y z poga艅skimi obrz臋dami.
Jak膮 rol臋 odgrywa艂y w 偶yciu Prusów, czyje wizerunki zosta艂y na nich utrwalone i co maj膮 wspólnego z babami ukrai艅skimi? Na te pytanie próbowali odpowiedzie膰 historycy, archeolodzy, kulturoznawcy, historycy sztuki oraz filozofowie zebrani na konferencji "Pruskie baby kamienne - fenomen kulturowy czy europejska codzienno艣膰?". Interdyscyplinarne spotkanie odby艂o si臋 w W臋gorzewie, w dniach 4-5 pa藕dziernika.
Owe tajemnicze pos膮gi, a znanych jest 21 bab, rze藕biono w Prusach we wczesnym 艣redniowieczu mi臋dzy X a XII w. S膮 to antropomorficzne rze藕by - wbrew nazwie - najcz臋艣ciej przedstawiaj膮ce uzbrojonych, w膮satych lub brodatych m臋偶czyzn, cz臋sto w prawej d艂oni trzymaj膮cych róg.

"Do tej pory funkcjonowa艂y dwie koncepcje do czego móg艂 s艂u偶y膰 ów róg: albo by艂 naczyniem do picia, albo tr膮bk膮 - sygna艂ówk膮. Obie te funkcje wyst臋puj膮 m.in. na kartach skandynawskiej +Eddy poetyckiej+. Ostatecznie nale偶y przyjmowa膰, 偶e jest to rytualne naczynie" - wyja艣nia Jerzy Marek 艁apo, archeolog, organizator spotkania.

ODKRYCIE Z POGANÓWKA

Wed艂ug naukowców kamienne baby by艂y 艣ci艣le zwi膮zane z poga艅skimi obrz臋dami. "By膰 mo偶e sta艂y niegdy艣 w 艣wi臋tych gajach. Jeszcze dzisiaj nie mo偶na rozstrzygn膮膰, czy by艂y to pomniki stawiane bóstwom czy te偶 zas艂u偶onym i wyró偶niaj膮cym si臋 osobom, by膰 mo偶e poleg艂ych na obczy藕nie, wodzom lub poga艅skim kap艂anom, którzy mogli u艂atwia膰 np. kontakty mi臋dzy bóstwami a 艣miertelnikami. Niew膮tpliwie zwi膮zane by艂y ze 艣wiatem sacrum" - mówi J.M.艁apo.

Tym samym negatywnie zweryfikowano tez臋 o wykonywaniu bab w pó藕nym 艣redniowieczu, czy to jako pos膮gów saracenów, czy te偶 obiektów pokutnych. Przyczyni艂y si臋 do tego opinie historyka sztuki Anny B艂a偶ejewskiej z UMK w Toruniu, historyka osadnictwa Grzegorza Bia艂u艅skiego z UWM w Olsztynie oraz bronioznawcy Krzysztofa Rybki z UMK, a tak偶e tegoroczne odkrycie kamiennej baby w Poganówku .

To pierwszy przypadek odkrycia antropomorficznego pos膮gu wraz z kontekstem archeologicznym datowanym na wiek X-XII.

"Niemniej bez odpowiedzi pozosta艂o np. pytanie o to, czy Krzy偶acy wykorzystywali +wtórnie+ pruskie pos膮gi, gdy偶 pierwszej wzmianki pisanej o babie z Mózgowa/Laseczna mo偶na dopatrywa膰 si臋 w dokumencie z 1401 r. Okre艣lono j膮 jako +艣wi臋ty kamie艅+. Zaskakuj膮ce jest to, i偶 w chrze艣cija艅skich zapiskach obiekt z czasów poga艅skich zapisany jest jako +艣wi臋ty+" - zastanawia si臋 J.M. 艁apo.

UKRAI艃SKIE BABY

Ludzkie postacie z rogami w d艂oniach by艂y rze藕bione nie tylko na terenie dzisiejszego województwa warmi艅sko - mazurskiego. W ró偶nych okresach, w nieraz bardzo odleg艂ych zak膮tkach Euro-Azji, zwi膮zane by艂y z lokalnymi obyczajami religijnymi i pogrzebowymi. "Na stepach Ukrainy bywa艂y faktyczne kobietami - st膮d nazwa +'kamiennyje baby+. Najprawdopodobniej w wielu miejscach idee wznoszenia tego typu rze藕b by艂y niezale偶ne od siebie, cho膰 na obecnym etapie bada艅 w Prusach, nie mo偶na wyklucza膰 jaki艣 wp艂ywów kulturowych i religijnych p艂yn膮cych we wczesnym 艣redniowieczu ze Wschodu, nawet bardzo dalekiego, si臋gaj膮cego a偶 Syberii" - przypuszcza naukowiec.

Uczestnicy konferencji byli zgodni, i偶 to w zasadzie pocz膮tek interdyscyplinarnych bada艅 nad antropomorficzn膮 rze藕b膮 kamienn膮 w Prusach.

"Teksty wyg艂oszonych referatów zosta艂y z艂o偶one do druku i jeszcze tej zimy ka偶dy mi艂o艣nik przesz艂o艣ci b臋dzie móg艂 szczegó艂owo zapozna膰 si臋 z wynikami najnowszych bada艅, a mo偶e te偶 sam odkry膰 tajemnic臋 przeznaczenia pruskich bab kamiennych" - zach臋ca J.M. 艁apo.

PAP - Nauka w Polsce, Adam Lisiecki

kap
http://www.naukapolska.pap.pl
{mos_sb_discuss:7}
 
Aktualny PageRank strony pradzieje.pl dostarcza: Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEO