Jestes tutaj:   Strona g艂贸wna arrow Wiadomo艣ci archeologiczne arrow Prace o Sakkarze - "towar eksportowy" polskiej nauki
Kacik Szajmona
Nowo艣ci wydawnicze
Dotacja Pradzieje.pl

Je艣li podobaj膮 Ci si臋 PRADZIEJE.PL i doceniasz to co robimy, wesprzyj nas. Utrzymanie serwera kosztuje dzi艣 naprawd臋 wiele. Liczy si臋 dla nas ka偶da z艂ot贸wka.

Dofinansowanie
Jednorazowo Miesi阠znie

Waluta

Kwota

Waluta

Kwota






Przypomnij mi has硂
Nie masz konta? Za丑 sobie
Prace o Sakkarze - "towar eksportowy" polskiej nauki Drukuj E-mail
PAP - Nauka w Polsce   
Polscy naukowcy prowadz膮cy badania archeologiczne w egipskiej Sakkarze przygotowuj膮 do publikacji kolejne tomy opisuj膮ce odkrycia, jakich dokonali po zachodniej stronie najstarszej piramidy 艣wiata nale偶膮cej do faraona D偶esera.
"Archeologia tylko wtedy staje si臋 prawdziw膮 nauk膮, kiedy efekty prac polowych publikowane s膮 w postaci artyku艂ów czy te偶 obszernych monografii. Staramy si臋 wi臋c na bie偶膮co, obszernie przedstawia膰 efekty naszych prac - mówi prof. Karol My艣liwiec z Zak艂adu Archeologii 艢ródziemnomorskiej PAN, kierownik polskiej misji archeologicznej w Sakkarze.
NIE MA PUBLIKACJI - NIE BY艁O WYKOPALISK

"Wielu nie zdaje sobie sprawy, 偶e prace archeologiczne s膮 zaledwie uwertur膮, natomiast publikacje naukowe s膮 kolejnymi aktami, które tworz膮 oper臋. Mo偶na powiedzie膰 +Nie ma publikacji, nie by艂o wykopalisk+" - t艂umaczy prof. My艣liwiec.

Nieca艂e dwa lata temu ukaza艂 si臋 pierwszy tom publikacji naukowej z serii "Sakarra" - angloj臋zyczne dzie艂o "Saqqara - The Tomb of Merefnebef", dotycz膮cy grobu wezyra Merefnebefa, który odkryli polscy naukowcy w 1997 roku. Wkrótce uka偶e si臋 kolejny dotycz膮cy ceramiki pó藕nego Starego Pa艅stwa autorstwa dr. Teodozji Rzeuskiej z Zak艂adu Archeologii 艢ródziemnomorskiej PAN : "Pottery of the Late Old Kingdom. Funerary pottery and burial customs."

"Nie w膮tpi臋, 偶e przygotowywane przez nas prace w j臋zyku angielskim dotycz膮ce Sakkary, stan膮 si臋 znakomitym towarem eksportowym polskiej nauki" – podkre艣la Karol My艣liwiec.

REZULTATY ZAPIERAJ膭 DECH

"Najbli偶szy tom to dzie艂o pionierskie w tym sensie, 偶e do tej pory nie by艂o opracowania ceramiki jako jednego z podstawowych kryteriów datowania dla okresu kilkuset lat przy ko艅cu III tys. p.n.e." - mówi My艣liwiec. Tom b臋dzie mia艂 podstawowe znaczenie dla bada艅 rytua艂ów pogrzebowych i datowania grobowców okresu Starego Pa艅stwa

Jak podkre艣la, dr Rzeuska podj臋艂a si臋 "benedykty艅skiej pracy" zbadania tysi臋cy fragmentów ceramicznych, sporz膮dzenia dokumentacji, typologii a wreszcie syntezy uzyskanej wiedzy.

"Na pocz膮tku wydawa艂o nam si臋, 偶e podstawowym rezultatem tej ci臋偶kiej pracy b臋dzie dok艂adniejsze datowanie grobowców, które odkrywamy, bo znajdowana ceramika jest wa偶nym kryterium datowania. Tymczasem okaza艂o si臋, 偶e znaczenie tej pracy o wiele bardziej przekroczy艂o nasze oczekiwania" - zaznacza archeolog. Jak wyja艣nia, dr Rzeuska podj臋艂a si臋, czego nie zrobi艂a nigdy 偶adna misja archeologiczna - bardzo dok艂adnego zbadania kontekstu archeologicznego, w którym poszczególne fragmenty by艂y znajdowane.

"Ani jedna skorupka nie opu艣ci艂a miejsca wykopalisk, dopóki nie dosta艂a metki, gdzie zosta艂a znaleziona i dzi臋ki temu mo偶na by艂o dok艂adnie zaobserwowa膰, jakie typy ceramiki znajduj膮 si臋, w której cz臋艣ci grobowców czy te偶 w ich okolicy. Rezultaty tych prac zapieraj膮 wszystkim dech w piersiach" - t艂umaczy szef polskiej misji w Sakkarze.

Oznacza to, 偶e dzi臋ki ró偶nym typom ceramiki i jej zawarto艣ci mo偶na dok艂adnie prze艣ledzi膰, jakiego rodzaju ceremonie odbywa艂y si臋 podczas kolejnych faz pogrzebu w ró偶nych cz臋艣ciach grobu, na powierzchni ziemi i pod ziemi膮. "Tego typu informacji nie znale藕li艣my nigdzie do tej pory w 偶adnym dokumencie pisanym, jaki przekaza艂 nam staro偶ytny Egipt" - podkre艣la My艣liwiec.

W okresie Starego Pa艅stwa naczynia piecz臋towano od góry. Wewn膮trz umieszczano glin臋, która imitowa艂a piwo lub popio艂y pochodz膮ce ze sto艂ów ofiarnych, na których palono ro艣liny na cze艣膰 zmar艂ego.  Znalezione popio艂y poddano dok艂adnym badaniom paleobotaników. "Okaza艂o si臋, 偶e mamy do czynienia z dwoma ró偶nego rodzaju typami bukietów. Zawiera艂y one ro艣liny, które kwit艂y w okresie lata lub zimy. Zatem na podstawie tych bada艅 mo偶na dok艂adnie powiedzie膰, ze 100-procentow膮 dok艂adno艣ci膮, w jakiej porze roku umar艂a osoba, z grobu której pochodzi艂a ceramika" - t艂umaczy My艣liwiec.

HISTORIA TU呕 POD POWIERZCHNI膭 PIASKU

Trzecia, powstaj膮ca monografia, b臋dzie dotyczy艂a tzw. nekropoli górnej. "Nekropola górna to jest to, co na naszym terenie wykopalisk znajdujemy niemal tu偶 pod powierzchni膮 ziemi w piasku, który po czasach Starego Pa艅stwa, a wi臋c poczynaj膮c od ko艅ca III tys. p.n.e zasypa艂 ca艂y ten teren" – t艂umaczy archeolog. Teren, gdzie polscy archeologowie prowadz膮 wykopaliska, pozosta艂 pó藕niej nietkni臋ty przez 2 tys. lat. Intensywne grzebanie zmar艂ych rozpocz臋to tu ponownie dopiero za czasów Aleksandra Wielkiego. Trwa艂o to przynajmniej 300 lat, do czasów Kleopatry VIII.

"Uwa偶am, 偶e ten niezwyk艂y fenomen powrotu chowania tam zmar艂ych wzi膮艂 si臋 st膮d, 偶e jak wskazuj膮 niektóre 藕ród艂a pisane, w pobli偶u na krótki czas pochowane by艂o cia艂o Aleksandra Wielkiego, które ostatecznie z艂o偶ono w grobowcu w Aleksandrii - t艂umaczy Karol My艣liwiec. Wszystko wskazuje na to, 偶e ten prowizoryczny pochówek znajdowa艂 si臋 w pobli偶u miejsca naszych wykopalisk" .

Spo艣ród pochówków nekropoli górnej archeolodzy ods艂onili ponad 400 grobów, w których le偶膮 mumie - bez dekoracji lub spowite bia艂o-gipsow膮 pow艂ok膮 - bogato malowanym kartona偶em. "Niektóre z nich z艂o偶ono do drewnianych lub ceramicznych trumien, których powierzchni臋 modelowano na kszta艂t maski zmar艂ego. To ogromny materia艂 archeologiczny" - podkre艣la archeolog.

Z archeologami wspó艂pracuje prof. Maria Kaczmarek, antropolog z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, która bada znalezione zmumifikowane cia艂a okre艣laj膮c m.in. ich wiek w momencie 艣mierci, p艂e膰, przebyte choroby, na które cierpia艂y te osoby. "Z punktu widzenia antropologii kulturowej, prace te maj膮 podstawowe znaczenie dla wype艂nienia wielkiej luki w badaniach nad staro偶ytnym Egiptem" – mówi archeolog.

Wi臋kszo艣膰 z odkrytych grobów zosta艂a  okradziona przez rabusiów. Przeszukiwali oni g艂ównie górn膮 cz臋艣膰 ka偶dej mumii, gdzie w pobli偶u serca umieszczano amulety wykonane z cennych kruszców i kamieni.  "Natrafili艣my nawet na warsztat takiego z艂odzieja - uko艣n膮 platform臋 u艂o偶on膮 z kamieni, na której le偶a艂a mumia. Górna cz臋艣膰 mumii wystawa艂a na zewn膮trz, a dolna spoczywa艂a na tej platformie. Po z艂o偶eniu mumii na platformie, rabusie m艂otem mia偶d偶yli cz臋艣膰 górn膮, doln膮 pozostawiaj膮c nietkni臋t膮" - t艂umaczy.

Do tej pory naukowcy odkrywali grobowce, które wcze艣niej odwiedzili rabusie. Podczas zako艅czonej niedawno kampanii 12., misji uda艂o si臋 dotrze膰 po raz pierwszy do ca艂kowicie nietkni臋tego grobowca zawieraj膮cego pe艂ne wyposa偶enie. Odkryto m.in. mumi臋 spowit膮 bogato malowanym kartona偶em, skrzyni臋 drewnian膮 s艂u偶膮c膮 do przechowywania wn臋trzno艣ci wyjmowanych z cia艂a w procesie mumifikacji i du偶膮 figurk臋 boga zmar艂ych Ptaha-Ozyrysa-Sokara, w 艣rodku której znajdowa艂a si臋 niewielka posta膰 tego samego boga u艂o偶ona z materia艂ów p艂óciennych u偶ywanych podczas procesu mumifikacji.

"Odkrycie tego grobowca da艂o nam poj臋cie o tym, jak mog艂y wygl膮da膰 pozosta艂e grobowce, zanim zosta艂y zrabowane" - zauwa偶a prof. My艣liwiec.

ZNAKOMICIE ZACHOWANE SARKOFAGI PAPIRUSOWE

Ubieg艂oroczne prace wykopaliskowe dostarczy艂y nowych odkry膰 tak偶e dla dalszych tomów, jakie zostan膮 wydane w zwi膮zku z pracami prowadzonymi przez polskich archeologów w Sakkarze.  Kolejny tom b臋dzie dotyczy艂 nekropoli Starego Pa艅stwa, pochodz膮cej z ostatnich trzech wieków 3 tys. p.n.e, starszej od górnej nekropoli o 2 tys. lat. Badacze natrafili tu na interesuj膮ce rzeczy, które wzbogacaj膮 obraz zwyczajów grzebalnych z tego okresu.

"Pochodz膮ce z tego okresu grobowce, nale偶膮ce do wa偶nych dostojników, sk艂ada艂y si臋 z dwóch cz臋艣ci. Naziemna to mastaba u艂o偶ona z ceg艂y suszonej, niekiedy kamienia, która przykrywa艂a to co znajdowa艂o si臋 pod ziemi膮. W jej wn臋trzu by艂o zamaskowane wej艣cie do dwóch szybów grobowych wykutych w skale,  które bieg艂y pionowo w dó艂. Na dnie jednego znajdowa艂a si臋 boczna komora wykuta w skale z sarkofagiem zawieraj膮cym cia艂o zmar艂ego i ca艂膮 zastaw臋 grobow膮" - t艂umaczy prof. My艣liwiec.

W tym roku naukowcy wyeksplorowali kolejne szyby i komory grobowe tej nekropoli. Okaza艂o si臋, 偶e  zawiera艂y one sarkofagi nie z kamienia ale z trzciny papirusowej. "Papirus w staro偶ytnym Egipcie by艂 symbolem odrodzenia, ze wzgl臋du na swój zielony kolor" - wyja艣nia archeolog. Wykonane z papirusu sarkofagi zachowa艂y si臋 w znakomitym stanie.

Takich sarkofagów nie znaleziono w 偶adnej innej nekropoli tego okresu.

PAP - Nauka w Polsce, Bogus艂awa Szumiec-Presch

krx/tot
http://www.naukapolska.pap.pl
{mos_sb_discuss:7}
 
Aktualny PageRank strony pradzieje.pl dostarcza: Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEO