Jestes tutaj:   Strona g艂贸wna arrow Wiadomo艣ci archeologiczne arrow Polscy archeolodzy zako艅czyli kolejny sezon wykopalisk w Sakkarze
Kacik Szajmona
Nowo艣ci wydawnicze
Dotacja Pradzieje.pl

Je艣li podobaj膮 Ci si臋 PRADZIEJE.PL i doceniasz to co robimy, wesprzyj nas. Utrzymanie serwera kosztuje dzi艣 naprawd臋 wiele. Liczy si臋 dla nas ka偶da z艂ot贸wka.

Dofinansowanie
Jednorazowo Miesi阠znie

Waluta

Kwota

Waluta

Kwota






Przypomnij mi has硂
Nie masz konta? Za丑 sobie
Polscy archeolodzy zako艅czyli kolejny sezon wykopalisk w Sakkarze Drukuj E-mail
PAP - Nauka w Polsce, Bogus艂awa Szumiec-Presch   
Oko艂o 20 pochówków, w tym kilka zachowanych w ca艂o艣ci mumii, odkryli polscy archeolodzy na terenie nekropolii z okresu ptolemejskiego w Sakkarze w Egipcie podczas 13. kampanii wykopaliskowej.
Niektóre z nich maj膮 przepi臋kne kartona偶e - gipsowe pow艂oki pokryte malowid艂ami o tre艣ci religijnej. "Jest to niezwykle cenne, poniewa偶 艣wiadczy, 偶e istnia艂a specyficzna "szko艂a" wykonywania kartona偶y i dekorowania mumii w Sakkarze" - mówi kieruj膮cy pracami prof. Karol My艣liwiec.
"W ró偶nych muzeach na 艣wiecie znajduje si臋 szereg mumii podobnych do tych odkrytych przez nas - nieznane jest jednak ich pochodzenie. Dzi臋ki naszym znaleziskom wiele muzeów w ró偶nych krajach b臋dzie mog艂o okre艣li膰 proweniencj臋 swoich zabytków, w艂a艣nie z nekropoli w Sakkarze" - t艂umaczy.

Grobowce zosta艂y odkryte tu偶 pod powierzchni膮 piasku, na terenie tzw. "nekropoli górnej", po艂o偶onej po zachodniej stronie najstarszej piramidy 艣wiata, zbudowanej dla faraona D偶esera. Prowadzone prace mia艂y na celu uzupe艂nienie materia艂ów do kolejnych tomów publikacji naukowej po艣wi臋conej tym odkryciom.

Ukaza艂y si臋 ju偶 dwa pierwsze angloj臋zyczne tomy o pracach polskich archeologów w Sakkarze - "Saqqara - The Tomb of Merefnebef" dotycz膮cy grobu wezyra Merefnebera, który zosta艂 odkryty w 1997 roku, oraz "Pottery of the Late Old Kingdom. Funerary pottery and burial customs" pionierskie opracowanie ceramiki pó藕nego Starego Pa艅stwa (ostatnie wieki 3. tysi膮clecia p.n.e.).

"Od dwóch lat zmieni艂 si臋 troch臋 profil naszych wykopalisk. Poniewa偶 teraz mamy mnóstwo odkry膰 wymagaj膮cych publikacji, wszystkie prace, które podejmujemy w kolejnych kampaniach wykopaliskowych s膮 g艂ównie funkcj膮 kolejnych tomów publikacji - opowiada Karol My艣liwiec. - Obecnie ko艅czymy prace nad trzecim tomem, który powinien ukaza膰 si臋 w przysz艂ym roku. Dotyczy膰 on b臋dzie nekropolii górnej, czyli grobów po艂o偶onych tu偶 pod powierzchni膮 piasku, który zasypa艂 ten teren po czasach Starego Pa艅stwa, a wi臋c od ko艅ca III tys. p.n.e."

Po czasach Starego Pa艅stwa teren badanej nekropolii pozostawa艂 nietkni臋ty przez ok. 2 tys. lat. Chowanie zmar艂ych wznowiono tu dopiero w czasach, których ram臋 chronologiczn膮 stanowi panowanie Aleksandra Wielkiego i s艂ynnej Kleopatry VII.

"Przygotowywany przez polskich naukowców tom b臋dzie pierwszym powa偶nym studium archeolgiczno-antropologicznym na temat ludno艣ci stolicy Egiptu Memfis w czasach panowania Ptolemeuszów" - mówi badacz.


Tom czwarty b臋dzie dotyczy艂 zespo艂u grobowego Ni-anch-Nefertuma pochodz膮cego ze schy艂kowej fazy Starego Pa艅stwa. Równie偶 ten grobowiec znajduje si臋 w pobli偶u piramidy D偶esera. "Jakkolwiek od dawna wiedzieli艣my o istnieniu w tym miejscu grobowca wysokiego dostojnika, przez siedem lat nie mogli艣my sobie pozwoli膰 na jego ods艂anianie, tj. dopóki nie opublikowali艣my po艂o偶onego tu偶 obok, nieco wcze艣niejszego grobowca wezyra. W roku 2007 chcieli艣my zbada膰 superstruktur臋, czyli naziemn膮 cz臋艣膰 grobowca Temiego (jak w skrócie nazywano Ni-anch-Nefertuma).Po tegorocznej kampanii wykopaliskowej grobowiec jest ju偶 niemal gotowy do publikacji" - t艂umaczy.

W ci膮gu dziesi臋ciu lat naukowcy odkryli ponad 500 pochówków wskazuj膮cych, 偶e w tej cz臋艣ci nekropoli królewskiej chowano ludno艣膰 z ró偶nych warstw spo艂ecznych. "Jedne cia艂a by艂y po prostu ledwo zmumifikowane, k艂adzione na matach i przykrywane matami, inne mia艂y kszta艂t mumii, a w niektórych przypadkach mumie by艂y okrywane tzw. kartona偶em, czyli gipsow膮 pow艂ok膮, której powierzchnia by艂a pi臋knie malowana ró偶nymi motywami religijnymi" - opowiada. - Najbogatsi chowani byli w sarkofagach wykonywanych z drewna lub gliny, niekiedy tak偶e dekorowanych malowid艂ami."

W tym roku, w miejscu, gdzie archeolodzy starli si臋 sprawdzi膰 i uzupe艂ni膰 swoj膮 wiedz臋 o grobach Starego Pa艅stwa, tu偶 pod powierzchni膮 odkryli kolejne grobowce z okresu ptolemejskiego. W tym roku by艂o ich 20, cho膰 niewykluczone, 偶e mog膮 ich tam by膰 setki. "Te 20 grobowców ju偶 nie +wejdzie+ do tomu trzeciego, ale stanie si臋 jednym z rozdzia艂ów tomu kolejnego" - wyja艣nia archeolog.

W艣ród odkrytych grobowców s膮 tak偶e pochówki nietkni臋te przez z艂odziei. To ciekawe, bior膮c pod uwag臋, 偶e wi臋kszo艣膰 grobów na tym terenie by艂a okradziona ju偶 w staro偶ytno艣ci przez rabusiów, którzy poszukiwali przedmiotów wykonanych z drogocennych materia艂ów. Dwa nietkni臋te pochówki zawiera艂y jeszcze swoj膮 oryginaln膮 zastaw臋 grobow膮, w tym tzw. skrzynie kanopskie, do których wk艂adano wn臋trzno艣ci zmar艂ego, wyj臋te z cia艂a w procesie mumifikacji.

"Jedna z takich drewnianych skrzy艅 ma pi臋kn膮, 艣wietnie zachowan膮 polichromi臋, która pokrywa ca艂膮 skrzyni臋. W tym samym pochówku znajdowa艂a si臋 znacznych rozmiarów figurka wykonana z drewna przedstawiaj膮ca boga zmar艂ych Ptaha-Ozyrysa-Sokara. Podobne dwa zabytki, ale gorzej zachowane, znale藕li艣my w ubieg艂ym roku i one trafi艂y do Muzeum Kairskiego na wystaw臋 z okazji 70-lecia polskiej archeologii w Egipcie" - mówi egiptolog.

Karol My艣liwiec opowiada tak偶e o pracach prowadzonych w pobli偶u grobu Ni-anch-Nefertuma. "Na zapleczu grobowca odkryli艣my istny labirynt szybów grobowych wykutych w skale - jakby to by艂a fabryka szybów grobowych przeznaczonych dla kolejnych zmar艂ych" - wyja艣nia.

"Niestety tylko jeden z tych szybów, po艂o偶onych w bezpo艣rednim s膮siedztwie kaplicy grobowej Ni-anch-Nefertuma, zd膮偶yli艣my odkopa膰 w tym roku. Zawiera艂 on ceramik臋 oraz szcz膮tki zmar艂ego. Eksploracj臋 dwóch wi臋kszych szybów grobowych musieli艣my prze艂o偶y膰 na kampani臋 przysz艂oroczn膮, poniewa偶 ich cz臋艣膰 wchodzi艂a pod profil wykopu; po to, by 艣ciana piasku nie osypywa艂a si臋 na ludzi pracuj膮cych wewn膮trz szybu, musieliby艣my poszerzy膰 wykop co najmniej o 2 metry i zbudowa膰 odpowiedni膮 艣cian膮 zaporow膮. W tym roku ju偶 nie by艂o na to czasu, ale przysz艂oroczne wykopaliska zaczniemy niew膮tpliwie od eksploracji tych dwóch szybów." - wyja艣nia.

Podczas tegorocznej kampanii naukowcy kontynuowali równie偶 eksploracj臋 niektórych szybów zidentyfikowanych podczas kampanii poprzednich. W艣ród nich s膮 dwa szyby, które okaza艂y si臋 bardzo interesuj膮ce, zw艂aszcza z powodu po艂o偶enia - obydwa znajduj膮 si臋 tu偶 obok muru otaczaj膮cego piramid臋 D偶esera, muru wzniesionego przez architekta i kap艂ana Imhotepa.

"Teren przykryty jest tajemnicz膮 platform膮 z ceg艂y suszonej. Zosta艂a ona zbudowana oko艂o 1000 lat po Starym Pa艅stwie i s艂u偶y艂a jako os艂ona wa偶nych grobów znajduj膮cych si臋 pod spodem" - przypomina archeolog. - Ju偶 w poprzedniej kampanii odkryli艣my fragment tych dwóch szybów grobowych, ale niestety, ich cz臋艣膰 wschodnia wchodzi艂a pod platform臋 i, 偶eby móc je eksplorowa膰, musieli艣my rozebra膰 cz臋艣膰 tej ostatniej" - mówi.

Na pocz膮tku tegorocznej kampanii uda艂o si臋 uzyska膰 od Egipskiej S艂u偶by Staro偶ytno艣ci zgod臋 na rozebranie odcinka platformy o wymiarach 1 na 8 metrów. To wystarczy艂o, 偶eby wybudowa膰 mur oporowy i bada膰 szyby.

Jeden z nich okaza艂 si臋 dosy膰 p艂ytki i ma艂o zasobny - zawiera艂 tylko pokiereszowane cia艂o zmar艂ego. "Drugi z obiektów jest niesamowity - wyeksplorowali艣my go do g艂臋boko艣ci 11 m i nie ma mowy o 偶adnym zako艅czeniu" - mówi z entuzjazmem prof. My艣liwiec.

Na odcinku 11 m wyst臋puj膮 w nim dwie poprzeczne posadzki wykute w skale. "To jakby pozostawiona warstwa ska艂y z niewielkim otworem, przez który trzeba przej艣膰, by dosta膰 si臋 g艂臋biej, gdzie znajduje si臋 kolejna posadzka. Poniewa偶 ci膮gle jeszcze nie ma dna, musieli艣my je czasowo zacementowa膰, a nast臋pnie górn膮 cz臋艣膰 przy艂o偶y膰 workami piasku i lu藕nym rumoszem, by nie dostali si臋 tam "niespodziewani go艣cie", i by móc kontynuowa膰 badania w przysz艂ym roku" - mówi.

Jak zaznacza, ju偶 poprzez swój kszta艂t jest to szyb unikatowy, a poprzez swoj膮 wielko艣膰 nale偶y do najg艂臋bszych. Czy ten niezwyk艂y szyb prowadzi do komory grobowej, czy te偶 ma taki kszta艂t dlatego, 偶e pod spodem znajduje si臋 wej艣cie do innego typu podziemi - na razie naukowcy nie wiedz膮. Pozostaje im czeka膰 cierpliwie do przysz艂ego roku. Ale, jak zauwa偶a prof. Karol My艣liwiec, najciekawsze odkrycia maj膮 zawsze miejsce tu偶 przed zako艅czeniem kampanii. Jak膮 niespodziank臋 przyniesie kolejna kampania?

PAP - Nauka w Polsce, Bogus艂awa Szumiec-Presch

kap
http://www.naukapolska.pap.pl
{mos_sb_discuss:7}
 
Aktualny PageRank strony pradzieje.pl dostarcza: Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEO