Jestes tutaj:   Strona g艂贸wna arrow Wiadomo艣ci archeologiczne arrow 艁owcy z Dudki nie musieli chodzi膰 do dentysty
Kacik Szajmona
Nowo艣ci wydawnicze
Dotacja Pradzieje.pl

Je艣li podobaj膮 Ci si臋 PRADZIEJE.PL i doceniasz to co robimy, wesprzyj nas. Utrzymanie serwera kosztuje dzi艣 naprawd臋 wiele. Liczy si臋 dla nas ka偶da z艂ot贸wka.

Dofinansowanie
Jednorazowo Miesi阠znie

Waluta

Kwota

Waluta

Kwota






Przypomnij mi has硂
Nie masz konta? Za丑 sobie
艁owcy z Dudki nie musieli chodzi膰 do dentysty Drukuj E-mail
PAP - Nauka w Polsce   
Pradziejowi mieszka艅cy dzisiejszych okolic Gi偶ycka nie mieli problem贸w z pr贸chnic膮. Do takiego wniosku doszed艂 mgr Leszek S艂owicki, doktorant z Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, badaj膮cy szcz膮tki kostne pochodz膮ce z cmentarzyska 艂owc贸w-zbieraczy ze stanowiska Dudka, gm. Wydminy na Mazurach. „Na z臋bach zmar艂ych nie ma 艣lad贸w pr贸chnicy, dzi艣 jednej z najbardziej rozpowszechnionych chor贸b na 艣wiecie" - m贸wi.
Wydaje si臋, 偶e taka sytuacja mog艂a mie膰 zwi膮zek zar贸wno z rodzajem po偶ywienia dost臋pnego badanym 艂owcom, jak r贸wnie偶 z niewyst臋powaniem bakterii p艂ytki naz臋bnej” – przypuszcza archeolog.
Uz臋bienie kobiet, m臋偶czyzn i dzieci jest w niemal doskona艂ym stanie. „Nawet najstarsi spo艣r贸d nich nie mieli 偶adnych ubytk贸w” - informuje.

Opisywana nekropolia, datowana na epok臋 kamienia, znajdowa艂a si臋 na wyspie - dzi艣 niewielkim pag贸rku na torfowych 艂膮kach. Do 2000 roku, kiedy badania przerwano, rozpoznano tylko jej niewielk膮 cz臋艣膰. Swoje wnioski Leszek S艂owicki opiera na analizie szcz膮tk贸w pochodz膮cych z 18 grob贸w  - szkieletowych i cia艂opalnych.

„Rodzaj diety by艂 艣ci艣le powi膮zany ze 艣rodowiskiem, w jakim 偶yli 艂owcy. Korzystali oni z dobrodziejstw natury, poluj膮c na zwierzyn臋 i zbieraj膮c ro艣liny. Nie jadali wysoko przetworzonego po偶ywienia, tak jak czynili to wsp贸艂cze艣ni im rolnicy z zachodu i po艂udnia. Rolnicze menu by艂o znacznie bogatsze w w臋glowodany, sprzyjaj膮ce rozwojowi pr贸chnicy” – wyja艣nia doktorant.

Inne schorzenia narz膮du 偶uj膮cego - paradontoza, przetoki lub cysty - r贸wnie偶 cz臋艣ciej wykrywane s膮 u grup rolnik贸w ni偶 w艣r贸d 艂owc贸w-zbieraczy.

Z臋by pradziejowych mieszka艅c贸w Dudki i z臋by wsp贸艂czesnych im rolnik贸w w jednym wzgl臋dzie wykazuj膮 podobn膮 cech臋 - s膮 starte. „Przyczyny ich starcia jednak si臋 r贸偶ni膮. M膮ka uzyskiwana przez rolnik贸w +wzbogaca艂a+ si臋 o drobiny minera艂贸w pochodz膮ce z 偶aren kamiennych ucieraj膮cych zbo偶e. Spo偶ywanie posi艂k贸w przygotowanych z takiej m膮ki przy艣piesza艂o proces 艣cierania koron z臋b贸w” - opowiada S艂owicki.

Przyczyn starcia z臋b贸w 艂owc贸w-zbieraczy musimy szuka膰 gdzie indziej. „Przypuszczalnie powodem by艂 r贸wnie偶 spo偶ywany pokarm, aczkolwiek zupe艂nie inny jego rodzaj. Opr贸cz konsumpcji mi臋sa upolowanych zwierz膮t, obgryzania ko艣ci, pewne znaczenie mia艂o te偶 spo偶ywanie orzech贸w laskowych i innych zebranych ro艣lin. Przy okre艣leniu tego, co 艂owcy-zbieracze ch臋tnie widzieli na swoich +talerzach+, pomocne okazuj膮 si臋 analizy fizyko-chemiczne. Szczeg贸ln膮 uwag臋 zwraca si臋 na poziom zawarto艣ci niekt贸rych pierwiastk贸w i ich izotop贸w w ko艣ciach, jak i w z臋bach. Ich obecno艣膰 pomaga okre艣li膰 typ diety - czy g艂贸wnie opiera艂a si臋 na spo偶ywaniu ro艣lin, czy mi臋sa zwierz膮t” - t艂umaczy badacz.

Ciekawe jest to, 偶e badaj膮c ilo艣膰 izotopu strontu w ko艣ciach mo偶emy zdefiniowa膰, w jakim miejscu zazwyczaj dana grupa ludzi przebywa艂a. „Badanie to staje si臋 cenne przy okre艣leniu mobilno艣ci 艂owc贸w-zbieraczy, to znaczy lokalizacji ich teren贸w 艂owieckich lub miejsc zimowania” - wyja艣nia.

Innym sposobem badania z臋b贸w jest zastosowanie mikroskopu. „Obserwuj膮c korony z臋b贸w przez okular mo偶na dopatrzy膰 si臋 zmian na ich powierzchni. Zmiany te mog膮 by膰 zwi膮zane z wykorzystywaniem z臋b贸w jako +trzeciej r臋ki+, do przytrzymywania lub pe艂nienia innych funkcji +narz臋dziowych+” - uwa偶a S艂owicki.

Naukowiec dodaje, 偶e na podstawie znalezisk archeologicznych nie jeste艣my w stanie stwierdzi膰, czy istnia艂y jakie艣 sposoby dbania o higien臋 jamy ustnej.

Stanowisko w Dudce jest wa偶nym z punktu widzenia rekonstrukcji 偶ycia 艂owc贸w-zbieraczy w epoce kamienia. „Warto by艂oby wr贸ci膰 na stanowisko i kontynuowa膰 badania, zar贸wno pod k膮tem archeologicznym jak i antropologicznym” - ko艅czy.

PAP - Nauka w Polsce, Adam Lisiecki
reo http://www.naukapolska.pap.pl
{mos_sb_discuss:7}

 
Aktualny PageRank strony pradzieje.pl dostarcza: Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEO