Jestes tutaj:   Strona g艂贸wna arrow Wiadomo艣ci archeologiczne arrow Kolejne sensacyjne odkrycia archeologiczne Polak贸w w Syrii
Kacik Szajmona
Nowo艣ci wydawnicze
Dotacja Pradzieje.pl

Je艣li podobaj膮 Ci si臋 PRADZIEJE.PL i doceniasz to co robimy, wesprzyj nas. Utrzymanie serwera kosztuje dzi艣 naprawd臋 wiele. Liczy si臋 dla nas ka偶da z艂ot贸wka.

Dofinansowanie
Jednorazowo Miesi阠znie

Waluta

Kwota

Waluta

Kwota






Przypomnij mi has硂
Nie masz konta? Za丑 sobie
Kolejne sensacyjne odkrycia archeologiczne Polak贸w w Syrii Drukuj E-mail
PAP - Nauka w Polsce, Anna 艢l膮zak   
Polscy archeolodzy pracuj膮cy w osadzie w Syrii u podnó偶a gór Taurus odkryli kolejn膮, najstarsz膮 na 艣wiecie kamienn膮 wie偶臋, liczne domostwa oraz 27 pochówków ludzkich i trzy zwierz臋ce z okresu kszta艂towania si臋 zal膮偶ków chowu zwierz膮t i udomowienia pierwszych zbó偶 - poinformowa艂 kierownik prac, prof. Ryszard F. Mazurowski z Centrum Archeologii 艢ródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego.
NA TROPACH POCZ膭TKÓW OSADNICTWA


Od dziesi臋ciu lat w Tell Qaramel, oko艂o 25 km na pó艂noc od Aleppo i oko艂o 65 km na po艂udnie od podnó偶a gór Taurus, prowadzone s膮 polsko-syryjskie badania 艣ladów osady z pocz膮tkowych stadiów tzw. neolitu przedceramicznego, obejmuj膮cych okres od oko艂o 10.700 do 9500 lat p.n.e. W tym czasie kszta艂towa艂y si臋 na tych terenach pierwsze kultury rolnicze, dokonywa艂o si臋 przechodzenie od gospodarki zbieracko-my艣liwskiej do uprawy ro艣lin i hodowli zwierz膮t - owiec, kóz, nieco pó藕niej tak偶e byd艂a i 艣wi艅.

Ca艂y ten model gospodarki wytwórczej sta艂 si臋 pó藕niej podstaw膮 dla cywilizacji ca艂ego Starego 艢wiata, powoli przenikaj膮c przez Anatoli臋 do Europy po艂udniowo-wschodniej, gdzie pojawi艂 si臋 mniej wi臋cej u schy艂ku siódmego tysi膮clecia p.n.e. - t艂umaczy艂 prof. Mazurowski. Jak doda艂, pierwsze grupy reprezentuj膮ce gospodark臋 rolniczo-hodowlan膮 pojawi艂y si臋 na ziemiach polskich dopiero pod sam koniec szóstego tysi膮clecia.

PI臉膯 WIE呕

Badana przez Polaków osada w Tell Quaramel ma prawie 4 ha powierzchni i reprezentuje etap neolitu przedceramicznego. W poprzednich sezonach znaleziono cztery koliste kamienne wie偶e datowane na okres od po艂owy XI tysi膮clecia do ok. 9650 lat p.n.e. S膮 to najstarsze tego typu budowle na 艣wiecie. O wynikach tych prac profesor mówi - "to najwi臋ksze odkrycie prehistoryczne dokonane przez Polaków, i jedno z najwi臋kszych w strefie bliskowschodniej od 60 lat, od czasów odkrycia Jerycha".

W ostatnim sezonie archeolodzy przebadali czwart膮 wie偶臋 - i odkryli pi膮t膮. 艢rednice obu przekraczaj膮 6 m, a grubo艣膰 ich murów si臋ga 1,5 m. "W centralnych cz臋艣ciach obu wie偶, zbudowanych na planie ko艂a, i o 艣cianach cz臋艣ciowo zag艂臋bionych w ziemi臋, znajduj膮 si臋 monumentalne paleniska. Znale藕li艣my tam równie偶 trapezowato rozstawione, kamienne 艂awy wyznaczaj膮ce mieszka艅com osady doj艣cie do paleniska od strony pó艂nocno-zachodniej, jak równie偶 od strony po艂udniowej - dwa równoleg艂e rz臋dy pionowo ustawionych du偶ych kamieni stanowi膮cych doj艣cie do paleniska osobie upowa偶nionej do jego rozpalania i podtrzymywania" - opowiada艂 prof. Mazurowski.

Wed艂ug niego wie偶e te mia艂y charakter kultowy, a jednocze艣nie by艂y prawdopodobnie miejscami zgromadze艅 mieszka艅ców osady. Przemawiaj膮 za tym wspomniane monumentalne paleniska z otoczaków kamiennych i r臋cznie wyrobionej mady - wnioskuje badacz.

POGRZEBANI POD POD艁OG膭

"Kolejna rewelacja ostatniego sezonu to odkrycie licznych grobów w pobli偶u wcze艣niej przebadanej 艣wi膮tyni" - podkre艣li艂 profesor. Chodzi o 27 grobów ludzi, których cz臋艣膰 mia艂a po艣miertnie obcinane g艂owy (te chowano nieopodal). W tamtym okresie zwyczaj ten by艂 na Bliskim Wschodzie do艣膰 powszechny - wyja艣ni艂 profesor. S膮 te偶 trzy pochówki zwierz膮t spokrewnionych z ko艅mi i os艂ami - onagerów. Podobnie jak ludzi, chowano je niekiedy z obci臋tymi g艂owami.

"Uk艂ad embrionalny grzebanych cia艂 wskazuje na wiar臋 w reinkarnacj臋. Zmar艂ych bardzo cz臋sto chowano w domach, pod pod艂ogami - z wiar膮, 偶e kiedy艣 wróc膮" - t艂umaczy艂 archeolog.

DWIE 艢WI膭TYNIE

Na pochówki natrafiono w pobli偶u jednej z dwóch "艣wi膮ty艅". Jedna z nich, stosunkowo du偶a (o wymiarach 10,5 na 5 m.), by艂a podzielona na trzy cz臋艣ci. W jej absydzie odkryto dekorowan膮 czterema wg艂臋bieniami stel臋. W cz臋艣ci 艣rodkowej znajduje si臋 podest - rodzaj o艂tarza, z pod艂og膮 wykonan膮 z bia艂ej masy wapiennej. Obok wyst臋puj膮 te偶 pó艂ksi臋偶ycowate 艂awy i staranie wykonane palenisko, na którym sk艂adano w ofierze mi臋so wielkich zwierz膮t, prawdopodobnie bawo艂ów, gazel i onagerów.

W murze wschodniej cz臋艣ci sanktuarium, maj膮cej kszta艂t prostok膮tny i tzw. "rusztow膮" konstrukcj臋 fundamentu budynku, archeolodzy natrafili na kompletn膮 figurk臋 kobiety wykonan膮 z kredy, oraz do艣膰 masywn膮 siekier臋 z krzemienia tzw. typu Jerycho, b臋d膮c膮 ewidentnym importem z obszaru pó藕niejszej Palestyny.

Drugi, mniejszy dom z mady, to rodzaj sanktuarium, poniewa偶 nie by艂o w nim 艣ladów codziennej aktywno艣ci - wnioskuje prof. Mazurowski. - "Interpretuj臋 go jako sanktuarium, poniewa偶 we wn臋trzu archeolodzy natrafili na kamienny bukranion - stylizacj臋 przedniej cz臋艣ci czaszki bawolej z ogromnymi rogami. W jednym z ramion kamiennej stylizacji bukranionu wykonano jam臋, w której wsuni臋to - jeden w drugi - pi臋膰 naturalnych bukranionów o rozpi臋to艣ci poro偶a oko艂o 80 cm" - opowiada.

W poprzednich sezonach prac w Tell Quaramel archeolodzy natrafili na liczne inne pozosta艂o艣ci osadnicze z tego samego stadium kultury neolitycznej, a zw艂aszcza - ponad 60 kolistych i owalnych domów o 艣cianach zbudowanych z otoczaków kamiennych przemieszanych z mad膮. Niekiedy przylega艂y do nich owalne, podwy偶szone tarasy z wylepionej r臋cznie mady na podk艂adzie z drobnych otoczaków izoluj膮cych pod艂og臋 od dost臋pu wilgoci.

呕Ó艁WIE, RYBY, JE呕OZWIERZE

W obr臋bie osady odkryto te偶 niezwykle bogat膮 kolekcj臋 przedmiotów codziennego u偶ytku z krzemienia, ko艣ci i przede wszystkim z kamienia, np. naczynia z chlorytu lub wapienia, czy kamienne prostowniki do drzewców strza艂 do 艂uku, zdobione bogato motywami geometrycznymi, zwierz臋cymi i antropomorficznymi.

Przedstawiaj膮 one ta艅cz膮ce postacie ludzi, w臋偶e i gazele, 偶ó艂wie, je偶ozwierze, ryby, a nawet motywy ro艣linne. "Cho膰 Tell Qaramel le偶y oko艂o 180 km od Morza 艢ródziemnego, mamy te偶 przedstawienie o艣miornicy (która po cz臋艣ci jest równie偶 kobiet膮), muszle morskie, 偶ó艂wie. W艣ród mieszka艅ców osady istnia艂a 艣wiadomo艣膰 istnienia morza, gdy偶 znali oni faun臋 morsk膮. Oznacza to, 偶e odleg艂e grupy ludzi musia艂y si臋 ze sob膮 kontaktowa膰 i niekiedy wyprawia膰 na odleg艂e obszary" - wnioskuje archeolog.

Profesor podkre艣li艂, 偶e takich zabytkowych przedmiotów jest w Tell Qaramel wi臋cej ni偶 w ca艂ej strefie bliskowschodniej 艂膮cznie (z tego samego okresu). Jest to ju偶 ponad 300 ca艂ych lub fragmentarycznie zachowanych okazów.

NAJWA呕NIEJSZE OD 60 LAT

Prof. Mazurowski oceni艂, 偶e odkrycie w Tell Qaramel jest jednym z najwa偶niejszych odkry膰 prehistorycznych na Bliskim Wschodzie w ci膮gu ostatnich 60 lat. "Tych pi臋膰 wie偶 jest starszych od wie偶y w Jerycho, która uchodzi艂a dot膮d za najstarsz膮 na 艣wiecie" - powiedzia艂.

Zdaniem archeologa, badania w Tell Qaramel potwierdzaj膮, 偶e w wielu rejonach Bliskiego Wschodu istnia艂y o艣rodki, które jednocze艣nie zacz臋艂y przekszta艂ca膰 kultur臋 w kierunku neolitu - gospodarki rolniczo-hodowlanej i rozwoju rozleg艂ych osiedli z murowan膮 architektur膮 na terenach otwartych. Z urbanistycznego punktu widzenia mog膮 one stanowi膰 zal膮偶ki pierwszych organizmów protomiejskich. "Tego si臋 nie spodziewali艣my w tej cz臋艣ci Syrii" - podkre艣li艂.

"Wcze艣niej zak艂adano, 偶e kultura neolityczna ekspandowa艂a z po艂udnia Lewantu, m.in. z Jerycha. Teraz okazuje si臋, 偶e na pó艂nocy znajdowa艂a si臋 równie stara kultura, reprezentowana przez Tell Qaramel. Szereg elementów tej kultury okazuje si臋 nawet starszych od swoich odpowiedników na terenie Palestyny. Niew膮tpliwie wi臋c, na Bliskim Wschodzie mamy do czynienia z policentryczn膮 genez膮 podstaw kultury Starego 艢wiata. Badania w Tell Qaramel pozwalaj膮 dokona膰 wielu korekt w sferze bardzo zakorzenionych pogl膮dów na ten temat w odniesieniu do strefy bliskowschodniej, i przenikania tego modelu kulturowego ku Europie" - doda艂.

TO NIE KONIEC

Jak poinformowa艂 prof. Mazurowski, w艂adze syryjskie wyst膮pi艂y do niego - i realizuj膮cego badania Centrum Archeologii 艢ródziemnomorskiej UW - z propozycj膮 podpisania umowy na prowadzenie prac przez kolejne pi臋膰 lat. Jednocze艣nie zaproponowa艂y sfinansowanie publikacji ksi膮偶ki na temat wyników polskich bada艅 w Tell Quaramel w trzech j臋zykach: angielskim, francuskim i arabskim.

PAP - Nauka w Polsce, Anna 艢l膮zak

bsz
http://www.naukapolska.pap.pl
{mos_sb_discuss:7}
 
Aktualny PageRank strony pradzieje.pl dostarcza: Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEO