Jestes tutaj:   Strona g艂贸wna arrow Wiadomo艣ci archeologiczne arrow Jak handlowano w 艣redniowieczu
Kacik Szajmona
Nowo艣ci wydawnicze
Dotacja Pradzieje.pl

Je艣li podobaj膮 Ci si臋 PRADZIEJE.PL i doceniasz to co robimy, wesprzyj nas. Utrzymanie serwera kosztuje dzi艣 naprawd臋 wiele. Liczy si臋 dla nas ka偶da z艂ot贸wka.

Dofinansowanie
Jednorazowo Miesi阠znie

Waluta

Kwota

Waluta

Kwota






Przypomnij mi has硂
Nie masz konta? Za丑 sobie
Jak handlowano w 艣redniowieczu Drukuj E-mail
PAP – Nauka w Polsce   
Setki monet, ozd贸b i odwa偶nik贸w, a tak偶e rozpoznanie stanowiska przy pomocy najnowocze艣niejszych metod geofizyki przynios艂y wrze艣niowe badania Truso – wiki艅skiej osady niedaleko Elbl膮ga. "Znaleziska pochodz膮 g艂贸wnie z wn臋trz domostw stoj膮cych tysi膮c lat temu w strefie portowej, gdzie kwit艂o rzemios艂o i handel" – wyja艣nia kieruj膮cy pracami dr Marek Jagodzi艅ski, archeolog z Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Elbl膮gu. Badane od 25 lat Truso nad Jeziorem Dru偶no, w pobli偶u Janowa Pomorskiego, to osada i port za艂o偶one przez wiking贸w pod koniec VIII w. W tej formie przetrwa艂y do pocz膮tk贸w wieku XI.

SIEKA艃CE I ODWA呕NIKI – ZMIANY W HANDLU W STREFIE PORTOWEJ

Znalezione drobne monety to tak zwane sieka艅ce. Monety poci臋to aby uzyska膰 po偶膮dan膮 wag臋 przy zap艂acie za okre艣lony towar – srebro wa偶one stanowi艂o podstaw臋 ca艂ego systemu p艂atniczego.
"S膮 to w艂a艣ciwie cz臋艣ci monet - czasem nawet 1/20 monety – tak drobne, 偶e 艂atwo je by艂o zgubi膰" - opowiada dr Jagodzi艅ski. Jego zdaniem, ci臋cie monet wskazuje jednoznacznie, 偶e p艂acono nimi za dobra codziennego u偶ytku. Jak przypomina, przedmiotem handlu pieni臋偶nego we wcze艣niejszych okresach by艂y niemal wy艂膮cznie towary drogocenne. "Przyczyn takiej zmiany nale偶y szuka膰 w zmniejszonym dop艂ywie srebra arabskiego na p贸艂noc. Potrzeba odmiennego zagospodarowania istniej膮cych zasob贸w, znalaz艂a wyraz w rozdrabnianiu bi偶uterii srebrnej, pier艣cieni i sztabek, jak r贸wnie偶 b臋d膮cych jeszcze w obiegu starych monet" – wyja艣nia dr Jagodzi艅ski.

脫wcze艣ni kupcy byli tak nieuwa偶ni, 偶e gubili tak偶e niewielkie, "znormalizowane" odwa偶niki kubooktaedryczne, kt贸re pe艂ni艂y funkcj臋 pieni膮dza. "Odwa偶niki kubooktaedryczne, wykonywane z br膮zu, maj膮 kszta艂t sze艣cianu, kt贸remu +odci臋to+ naro偶niki, tak 偶e powsta艂o osiem p艂aszczyzn tr贸jk膮tnych i sze艣膰 kwadratowych" – opisuje znalezisko archeolog.

"Pojawienie si臋 znormalizowanych zestaw贸w odwa偶nik贸w, a tak偶e bardzo precyzyjnych wag, nast膮pi艂o w momencie, kiedy przerwany zosta艂 nap艂yw srebra. Do wa偶enia niewielkich porcji kruszcu srebrnego potrzebne by艂y zestawy ma艂ych odwa偶nik贸w. Najmniejsze z nich wa偶膮 poni偶ej 0,35 grama" – t艂umaczy dr Jagodzi艅ski.

ODWA呕NIK - DAWNY INSTRUMENT RYNKU FINANSOWEGO

Okazuje si臋, 偶e w pewnym momencie historii odwa偶niki przej臋艂y rol臋 pieni膮dza. „To jeszcze jedna konsekwencja braku dostatecznej ilo艣ci srebra. Odwa偶niki gwarantowa艂y reprezentowan膮 przez siebie warto艣膰 w srebrze i pe艂ni艂y rol臋 swego rodzaju weksla potwierdzaj膮cego otrzymanie wyp艂aty w srebrze w momencie, kiedy b臋dzie ono zn贸w 艂atwo dost臋pne. M贸wi膮c bardziej obrazowo – za towary p艂acono srebrem odwa偶anym w ilo艣ci odpowiadaj膮cej cenie lub te偶 przekazuj膮c same ci臋偶arki, kt贸re p贸藕niej mo偶na by艂o zamieni膰 na odpowiedni膮 ilo艣膰 srebra” – m贸wi archeolog.

„W trakcie bada艅 wykopaliskowych prowadzonych w Truso oraz innych obiektach tego typu, m.in. w szwedzkiej Birce czy du艅skim Hedeby, odkryto du偶膮 ilo艣膰 ma艂ych kawa艂k贸w siekanego srebra, a tak偶e por贸wnywaln膮 ilo艣膰 ma艂ych odwa偶nik贸w kubooktaedrycznych” – dodaje.

„Zwa偶ywszy fakt, 偶e intensywny handel odbywa艂 si臋 w Truso co najmniej 200-250 lat, liczba znalezisk jest por贸wnywalna z Hedeby. Szacuje si臋 偶e w czasie istnienia tego emporium w obiegu by艂o ponad 300.000 odwa偶nik贸w kubooktaedrycznych. Zapewne nieco mniej w Truso, ale skala tego procederu wydaje si臋 ogromna, zwa偶ywszy przebadany dotychczas obszar stanowiska. Uwzgl臋dniaj膮c tegoroczne badania przebadano tylko 30 ar贸w ponad 20 hektarowego emporium” – zaznacza doktor.

Okazuje si臋, 偶e podr贸偶 Wulfstana (偶eglarza, kt贸ry w IX wieku odwiedzi艂 Truso i opisa艂 swoje spostrze偶enia – PAP) z Hedeby do Truso odby艂a si臋 w bardzo interesuj膮cym okresie. Pod koniec IX wieku, w dziesi臋cioleciach pomi臋dzy rokiem 870, a 890, dokona艂y si臋 znacz膮ce zmiany w strukturze i organizacji handlu nadba艂tyckiej strefy gospodarczej. Dotyczy艂y one metod p艂atno艣ci i systemu p艂atniczego oraz ukierunkowania i zakresu przedmiotowego handlu.

ZAMO呕NY BURSZTYNNIK

Opr贸cz znalezisk zwi膮zanych z handlem, we wn臋trzach dom贸w archeolodzy odkryli du偶膮 ilo艣膰 innych zabytk贸w. „Z bardziej atrakcyjnych nale偶y wymieni膰 ozdoby z wizerunkami twarzy – typowo skandynawski zabytek, wyroby ze szk艂a,  grzebienie rogowe, liczne narz臋dzia 偶elazne – cios艂a, no偶e, p贸艂koski, m艂otki i kowad艂a, a tak偶e elementy broni i uzbrojenia: fragmenty mieczy, groty strza艂” – wylicza dr Jagodzi艅ski.

Znaleziono r贸wnie偶 bursztyn, zar贸wno w postaci pi臋knie wykonanych na tokarkach paciork贸w bursztynowych, jak te偶 w formie surowca. „Najciekawszym odkryciem jest depozyt starannie wyselekcjonowanego surowca bursztynowego o wadze ponad 10 kg, kt贸ry odkryto w p贸艂ziemiance zbudowanej przy zachodniej 艣cianie budynku w kt贸rym mieszka艂 bursztynnik. Musia艂 to by膰 zamo偶ny cz艂owiek, skoro wewn膮trz budynku odkryli艣my ponad 100 monet i oko艂o 60 odwa偶nik贸w kubooktaedrycznych” – uwa偶a dr Jagodzi艅ski.

W ziemi zalega艂y te偶 fragmenty st艂uczonych naczy艅 glinianych, ogromna ilo艣膰 przedmiotow zelaynzch  oraz mn贸stwo ko艣ci, g艂贸wnie krowy, 艣wini i owcy. S膮 te偶 ko艣ci nale偶膮ce do konia, psa i zwierz膮t dzikich. Ponadto odkryto ogromn膮 ilo艣膰 szcz膮tk贸w ryb – sandacz, szczupak, jesiotr, a nawet rekin.

STREFA DU呕YCH PALENISK

„100-200 metr贸w od strefy portowej znajduje si臋 strefa du偶ych, otwartych palenisk” – wskazuje dr Jagodzi艅ski. „To obszar wydzielony przez wiki艅skich +urbanist贸w+ dla warsztat贸w np. kowalskich, potrzebuj膮cych wi臋kszego dost臋pu do ognia. Tam natrafili艣my na kowad艂a, m艂otki kowalskie, szczypce kowalskie, a tak偶e du偶膮 ilo艣膰 偶u偶li 偶elaznych 艣wiadcz膮cych o stosowanym tu wytopie 偶elaza” – t艂umaczy.

„W strefie palenisk natrafili艣my na relikty domostw. By艂y one budowane w bezpiecznej odleg艂o艣ci od otwartych palenisk, wida膰, 偶e z rozmys艂em podchodzono do zagro偶enia po偶arowego. Ochronie przed ogniem mia艂 s艂u偶y膰 du偶y r贸w z wod膮 oddzielaj膮cy stref臋 warsztat贸w od portu. Takie rozwi膮zanie wskazuje na du偶e do艣wiadczenie tw贸rc贸w Truso” – dodaje doktor.

NOWOCZESNE TECHNIKI BADAWCZE

W ustaleniu podzia艂u osady na strefy du偶膮 rol臋 odegra艂y tegoroczne badania geomagnetyczne. Do bada艅 zastosowano najnowocze艣niejsze urz膮dzenia - magnetometry i georadary. „Umo偶liwi艂a nam to wsp贸艂praca, jak膮 nawi膮zali艣my z prof. Sebastianem Bratherem z Uniwersytetu we Freiburgu. Zbadali艣my georadarem i magnetometrem ca艂y teren stanowiska, kt贸rego rozleg艂o艣ci szacujemy na ponad 20 ha. Uzyskali艣my w ten spos贸b obraz zak艂贸ce艅 podziemnych. Niekt贸re anomalie zbadali艣my metodami wykopaliskowymi i okaza艂o si臋, 偶e dzi臋ki geofizyce natrafili艣my np. na wspomniane paleniska” – t艂umaczy archeolog.

Tegoroczne badania magnetometryczne i georadarowe naukowcy chc膮 skonfrontowa膰 z wynikami uzyskanymi w trakcie bada艅 wykopaliskowych, sondowa艅 geologicznych,  bada艅 powierzchniowych oraz z obrazem uzyskanym na zdj臋ciach lotniczych. "W okresie zimowym spr贸bujemy precyzyjnie okre艣li膰 zasi臋g osady oraz wydzieli膰 jej poszczeg贸lne strefy” – zapowiada dr Jagodzi艅ski.

Tegoroczne badania mog艂y si臋 odby膰 dzi臋ki dotacji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Badania ratownicze s膮 konieczne mi臋dzy innymi przez wzgl膮d na licznych nielegalnych poszukiwaczy skarb贸w niszcz膮cych bezpowrotnie stanowisko.

PAP – Nauka w Polsce, Adam Lisiecki
kol
http://www.naukapolska.pap.pl

{mos_sb_discuss:7}
 
Aktualny PageRank strony pradzieje.pl dostarcza: Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEO