Jestes tutaj:   Strona g艂贸wna arrow Wiadomo艣ci archeologiczne arrow Indiana Jones w s艂u偶bie polskiej archeologii
Kacik Szajmona
Nowo艣ci wydawnicze
Dotacja Pradzieje.pl

Je艣li podobaj膮 Ci si臋 PRADZIEJE.PL i doceniasz to co robimy, wesprzyj nas. Utrzymanie serwera kosztuje dzi艣 naprawd臋 wiele. Liczy si臋 dla nas ka偶da z艂ot贸wka.

Dofinansowanie
Jednorazowo Miesi阠znie

Waluta

Kwota

Waluta

Kwota






Przypomnij mi has硂
Nie masz konta? Za丑 sobie
Indiana Jones w s艂u偶bie polskiej archeologii Drukuj E-mail
PAP - Nauka w Polsce   
Czy odkrycia polskich archeolog贸w s膮 godne nag艂o艣nienia? A mo偶e polska archeologia jest nudna? Jak mo偶e rywalizowa膰 z przygodami Indiana Jonesa, bohatera film贸w Stevena Spielberga?
„Posta膰 Jonesa wcale nie prezentuje warsztatu archeologa, natomiast 艣wietnie obrazuje popularyzowanie archeologii. My艣l臋, 偶e mo偶e by膰 ciekawe wszystko, co uzyska odpowiedni膮 opraw臋” – m贸wi dr Agnieszka M膮czy艅ska, kierownik Dzia艂u Wystaw i Edukacji Muzeum Archeologicznego w Poznaniu, organizatorka imprezy „Spotkanie z Indian膮 Jonesem”.
NIEATRAKCYJNE KO艢CI I SKORUPY

Polscy naukowcy, z nielicznymi wyj膮tkami, ko艅cz膮 sezon wykopaliskowy po przebadaniu wielu metr贸w kwadratowych ziemi. W艣r贸d odkrytych przez nich zabytk贸w dominuj膮 u艂amki glinianych naczy艅, ko艣ci zwierz膮t, czasem przedmioty wykonane z metalu. Czy s膮 to zabytki atrakcyjne? To zale偶y dla kogo.

„Statystyczny Kowalski w odkryciach archeologa widzi tylko ciemne przebarwienia ziemi, kawa艂ki wypalonej gliny lub kamienie. Tymczasem dla badacza przesz艂o艣ci jest to palenisko, pozosta艂o艣ci garnk贸w i narz臋dzia wykonane z krzemienia. Sprzeczno艣膰 pojawia si臋 wi臋c ju偶 w postrzeganiu rzeczywisto艣ci. Dla archeologa pewne znaleziska maj膮 znamiona skarbu i sensacji, podczas gdy dla zwyk艂ego zjadacza chleba skarb ma zupe艂nie inny wymiar” – uwa偶a dr M膮czy艅ska.

Tu pojawia si臋 wyzwanie dla archeolog贸w.

„Musimy szuka膰 nowych form popularyzacji. Do tego mia艂a s艂u偶y膰 impreza +Spotkanie z Indian膮 Jonesem+. Chcieli艣my pokaza膰 warsztat archeologa, a tak偶e  opowiedzie膰, czym jest Arka Przymierza, kt贸rej szuka艂 Jones w jednym z film贸w. Przygotowali艣my popularnonaukowe wyst膮pienia, opieraj膮ce si臋 o dane historyczne i biblijne. Wa偶ne jest obserwowanie odbiorc贸w i wyszukiwanie tego, co ich mo偶e szczeg贸lnie zainteresowa膰” – t艂umaczy dr M膮czy艅ska.

„Popularyzacja nauki to ju偶 nie tylko ksi膮偶ki i  czasopisma. Trzeba chwyta膰 te偶 niekonwencjonalne tematy, formy. Pracuj膮c w Muzeum ci膮gle walcz臋 ze stereotypem +zakurzonej+, nudnej plac贸wki. 呕eby przyci膮gn膮膰 ludzi, trzeba oferowa膰 co艣 wi臋cej ni偶 tylko wystawy i lekcje muzealne” – dodaje.

ARCHEOLOG MO呕E WYRA呕A膯 SI臉 JA艢NIEJ

Kolejnym problemem jest spos贸b opowiadania o archeologii przez naukowc贸w. Czy gdyby Indiana Jones nale偶a艂 do badaczy polskich, to r贸wnie偶 - jak oni - zamkn膮艂by si臋 na przys艂owiowego Kowalskiego? „Naukowcy cz臋sto pisz膮 w j臋zyku zrozumia艂ym tylko dla w艂asnego 艣rodowiska. Nie chc膮 popularyzowa膰 swoich odkry膰, nie umiej膮 ich t艂umaczy膰 prostym j臋zykiem” – uwa偶a dr M膮czy艅ska.

A przecie偶 warto popularyzowa膰 archeologi臋 i swoj膮 prac臋. Nie tylko ze wzgl臋du na korzy艣ci finansowe, ale tak偶e dla budowania pozytywnego wizerunku polskiego badacza. Ta droga wydaje si臋 prosta. Dr M膮czy艅ska za przyk艂ad podaje brytyjski “Time Team” -  popularn膮 seri臋 program贸w, opowiadaj膮cych o odkryciach archeologicznych w Wielkiej Brytanii. Od 1994 roku prowadz膮cy program archeolodzy pr贸buj膮 odkrywa膰 na oczach widz贸w tajemnice przesz艂o艣ci.

„Niesamowite, ale poparte naukow膮 wiedz膮 teorie, kt贸re potrafi膮 wysnu膰 na podstawie czasem niewielkich tylko przes艂anek, przyci膮gaj膮 widz贸w jak magnes. To przyk艂ad archeologii niesensacyjnej, a jednak bardzo ciekawej i t艂umaczonej w spos贸b przyst臋pny” – zauwa偶a badaczka.

„W Poznaniu pr贸bujemy dobre wzorce przeszczepi膰 na polski grunt. Organizujemy tematyczne weekendy, m.in. mezopotamski, orientalny lub afryka艅ski. W atrakcyjny spos贸b pr贸bujemy wci膮gn膮膰 publiczno艣膰 do nauki i zabawy, prowadzimy kursy, np. hieroglif贸w, urz膮dzamy konkursy, a tak偶e warsztaty archeologiczne dla dzieci w centrach handlowych” – wymienia dr M膮czy艅ska

„Chcieliby艣my w przysz艂o艣ci otworzy膰 centrum edukacji archeologicznej - miejsce, w kt贸rym dzieci i m艂odzie偶 b臋d膮 mog艂y przeprowadza膰 r贸偶ne do艣wiadczenia, np. ulepi膰 garnek lub u偶y膰 pradziejowych narz臋dzi. Taka plac贸wka istnieje prawie przy ka偶dym Muzeum za granic膮, ale w Polsce to nowo艣膰” – dodaje.

PRACA ARCHEOLOGA JEST JAK TORT

Czy determinacja Jonesa mo偶e pobudza膰 wyobra藕ni臋 polskich archeolog贸w? Czy mo偶e by膰 dla nich przyk艂adem?

„Wed艂ug mnie, nie nale偶y traktowa膰 Indiany Jonesa jako wzoru do na艣ladowania. On nie popularyzuje nauki, on zdobywa skarby dla Muzeum. Jones jest tylko jedn膮 z mo偶liwych form popularyzacji archeologii, w jej bardzo w膮skim zakresie. S艂owo +archeologia+ i +archeolog+ pojawiaj膮 si臋 kilkakrotnie w filmie +Poszukiwacze zaginionej Arki+, ale padaj膮 tylko s艂owa. Widz nie widzi warsztatu archeologa. To przygody, kobiety, bohaterowie dobrzy i 藕li” – przekonuje doktor.

Warto przypomnie膰 w tym miejscu s艂owa prof. Piotra Bieli艅skiego, archeologa, dziekana Wydzia艂u Historycznego UW, kt贸ry zwr贸ci艂 uwag臋, 偶e aby dokona膰 takich odkry膰, Indiana Jones musia艂 dysponowa膰 nie byle jak膮 wiedz膮.

„Jako艣 nigdy nie wida膰 na ekranie, ile czasu i wysi艂ku Indiana Jones w艂o偶y艂 w zdobycie tej wiedzy, a przecie偶 samo opanowanie kilku staro偶ytnych j臋zyk贸w musia艂o go sporo kosztowa膰" – zwr贸ci艂 uwag臋 Bieli艅ski w wywiadzie udzielonym PAP w 2004 roku.
Jak przyzna艂, prawie ka偶dy m艂ody archeolog chcia艂by by膰 cho膰 troch臋 odkrywc膮 z film贸w Spielbegra. „Tymczasem to, co robi na ekranie Indiana Jones, jest tylko cienk膮 warstw膮 kremu na powierzchni tortu" – m贸wi艂 wybitny archeolog Bliskiego Wschodu.

„Je艣li zjemy zbyt du偶o samego kremu, b臋dzie nam niedobrze, ale z biszkoptem krem tworzy idealn膮 ca艂o艣膰" - parafrazuje dr M膮czy艅ska. –„Biszkopt  mo偶emy por贸wna膰 do wiedzy, umiej臋tno艣ci, studi贸w, tytu艂贸w doktorskich”.

Jak膮 rol臋 mo偶e wi臋c odegra膰 w polskiej archeologii bohater film贸w Spielberga?

„Dla masowego odbiorcy dobry archeolog to Indiana Jones i z tym trzeba si臋 pogodzi膰. Zna kilkana艣cie j臋zyk贸w, ma szerokie zainteresowania: Egipt, Chiny, Indie, godne pozazdroszczenia przez ka偶dego archeologa specjalizuj膮cego si臋 w w膮skiej dziedzinie. Ma tytu艂 doktora, wyk艂ada archeologi臋, a wi臋c jest merytorycznie bardzo dobrze przygotowany. A do tego, co nie bez znaczenia, jest przystojny, s艂awny i prze偶ywa fantastyczne przygody” – wylicza archeolog.

Atrakcyjno艣膰 Indiany Jonesa jest warta na艣ladowania, ale tylko jako forma popularyzacji, jako chwyt reklamowy. Mo偶e on sta膰 si臋 narz臋dziem w promocji.

„Wielu archeolog贸w buntuje si臋 przeciwko por贸wnywaniu ich pracy do tego, co prze偶ywa Jones. Ale czy warto si臋 buntowa膰? Mo偶e lepiej wykorzystywa膰 t臋 unikatow膮 posta膰, aby zwr贸ci膰 uwag臋 ludzi na archeologi臋 i, co za tym idzie, na potrzeb臋 ochrony naszego dziedzictwa” – ko艅czy dr M膮czy艅ska

PAP - Nauka w Polsce, Adam Lisiecki
reo http://www.naukapolska.pap.pl/
{mos_sb_discuss:7}

 
Aktualny PageRank strony pradzieje.pl dostarcza: Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEO