Jestes tutaj:   Strona g艂贸wna arrow Wiadomo艣ci archeologiczne arrow Co ka偶dy Polak powinien wiedzie膰 o Celtach
Kacik Szajmona
Nowo艣ci wydawnicze
Dotacja Pradzieje.pl

Je艣li podobaj膮 Ci si臋 PRADZIEJE.PL i doceniasz to co robimy, wesprzyj nas. Utrzymanie serwera kosztuje dzi艣 naprawd臋 wiele. Liczy si臋 dla nas ka偶da z艂ot贸wka.

Dofinansowanie
Jednorazowo Miesi阠znie

Waluta

Kwota

Waluta

Kwota






Przypomnij mi has硂
Nie masz konta? Za丑 sobie
Co ka偶dy Polak powinien wiedzie膰 o Celtach Drukuj E-mail
PAP - Nauka w Polsce   
Celtowie kojarz膮 si臋 z dru偶yn膮 pi艂karsk膮 z Glasgow w Szkocji, ze 艣w. Patrykiem i skoczn膮 muzyk膮. „Ma艂o kto wie, 偶e jako pierwsi podkuli konie, wymy艣lili kolczug臋 i myd艂o. Wiele osób dziwi si臋 na sam膮 wie艣膰, 偶e Celtowie zamieszkiwali ziemie polskie. Zakres wiedzy w Polsce o historii tego jednego z najwa偶niejszych ludów w pradziejach Europy jest niewielki, a i czasem przeplatany b艂臋dnymi wyobra偶eniami – tak jak tym, 偶e Celtowie s膮siadowali ze S艂owianami” – zaznacza archeolog Przemys艂aw Dul臋ba, doktorant w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego.
CELTYCKA EUROPA

„Wielka szkoda, 偶e zainteresowania Polaków nie id膮 znacznie dalej poza zwyczajow膮 wiedz臋” – 偶a艂uje Dul臋ba, przygotowuj膮cy prac臋 doktorsk膮 dotycz膮c膮 osadnictwa celtyckiego na terenie Ma艂opolski.

Jak podkre艣la naukowiec spu艣cizna tego barbarzy艅skiego ludu jest wielka i wci膮偶 odkrywana. „Przede wszystkim warto zauwa偶y膰, 偶e obszar od Irlandii po Itali臋 i od Hiszpanii po Azj臋 Mniejsz膮 by艂 kiedy艣 celtycki. Ostatnie 500 lat przed Chr. to dominacja ich plemion” – podkre艣la.

Celtowie to lud indoeuropejski, za którego kolebk臋 uwa偶a si臋 obszar alpejski. Pierwotny j臋zyk celtycki przetrwa艂 w takich j臋zykach jak szkocki, walijski, irlandzki i breto艅ski. Niezwyk艂o艣ci膮 tego narodu by艂o to, 偶e mimo dominacji na du偶ym obszarze Europy nie stanowi艂 jednego organizmu pa艅stwowego, tworz膮c szereg plemion, zachowuj膮c jednak daleko posuni臋t膮 jedno艣膰 tradycji i kultury.

G艁ÓD POLSKIEJ ZIEMI

Na ziemie polskie Celtowie przybyli z po艂udnia, a konkretnie z dzisiejszych Czech, Moraw oraz szeroko rozumianego obszaru Kotliny Karpackiej w IV tysi膮cleciu przed Chr. Pod ich wp艂ywem znalaz艂 si臋 du偶y obszar. „Pierwsza grupa dotar艂a na teren Dolnego 艢l膮ska, na po艂udnie od Wroc艂awia, druga na Wy偶yn臋 G艂ubczyck膮 – okolice dzisiejszych Kietrza, G艂ubczyc i Raciborza. Kolejni celtyccy osadnicy zamieszkali na obszarze Ma艂opolski Zachodniej, od rzeki Nidy po Kraków, w okolice Wieliczki, nast臋pne nad Sanem w okolicach Sanoka” – wylicza archeolog.

Dok艂adnie nie wiadomo, jakie plemiona reprezentowali, ale s膮dz膮c po ich kulturze materialnej i zwyczajach, wydaje si臋 偶e byli to pobratymcy pot臋偶nego plemienia Bojów, które zamieszkiwa艂o obszar dzisiejszych Czech. Celtowie z okolic Sanoka wywodzili si臋 z terenów wschodniej S艂owacji i Ukrainy Zakarpackiej, wtedy zamieszkanej przez plemi臋 Anartów.

Na co i na kogo mogli si臋 natkn膮膰 po dotarciu do celu? Dul臋ba wskazuje, 偶e nie ma dowodów na konflikty czy wojny mi臋dzy Celtami a ludno艣ci膮 miejscow膮. „Wiemy natomiast, 偶e na ziemiach polskich wówczas trwa艂 kryzys osadniczy – dawno ju偶 zanika艂y grody 艂u偶yckie, jak ten w Biskupinie, ziemia by艂a s艂abo zaludniona przez ludno艣膰 tzw. kultury pomorskiej” – t艂umaczy.

Przybyli barbarzy艅cy dobrze wiedzieli, czego chc膮 podejmuj膮c decyzj臋 o przej艣ciu przez 艂a艅cuch gór – byli „g艂odni ziemi”. „Z bada艅 archeologicznych wynika, 偶e dobrze wiedzieli gdzie znajd膮 tak膮 ziemi臋 – osadzali si臋 w pobli偶u tylko gleb o najwy偶szej jako艣ci – na lessach, oraz przy wychodniach bogactw mineralnych: soli, rudy 偶elaza” – wyja艣nia archeolog.

„Nie mamy bezpo艣rednich dowodów na celtyck膮 eksploatacj臋 soli w rejonie Wieliczki, ale wokó艂 niej znaleziono mnóstwo zabytków, które mog膮 wskazywa膰 na du偶膮 liczb臋 celtyckich osad” – dodaje.

CELTYCKIE WYNALAZKI

Przybycie Celtów to dobra moneta – dos艂ownie i w przeno艣ni. „Najstarsze monety produkowane na ziemiach polskich to dzie艂o celtyckich mincerzy – wskazuj膮 na to odnalezione na terenie Ma艂opolski formy do odlewania kr膮偶ków menniczych – pó艂produktów, z których wybijano monety” – mówi Dul臋ba.

„To nie wszystko jednak. Wprowadzili na teren polski ulepszon膮 metod臋 wytopu 偶elaza – piece dymarskie znane s膮 z Wyci膮偶a pod Krakowem i ze 艢l膮ska, a tak偶e umiej臋tno艣膰 wyrobu naczy艅 na kole garncarskim. W ogóle praktyczno艣膰 tego ludu by艂a wielka – wymy艣lili m.in. kolczug臋, naczynia klepkowe czyli beczki, a wiele narz臋dzi, którymi jako pierwsi pos艂ugiwali si臋 Celtowie przetrwa艂o w niezmienionej formie a偶 do XIX w.” – przyznaje zafascynowany archeolog.

Dalsza historia pobytu Celtów na ziemiach polskich jest równie偶 ciekawa. „Cz臋艣膰 posz艂a na powrót na po艂udnie, cz臋艣膰 jednak zosta艂a. W I w. przed Chr. obszar Ma艂opolski oprócz nich zamieszkiwali tak偶e Germanie uto偶samiani z archeologiczn膮 kultur膮 przeworsk膮, oraz by膰 mo偶e Dakowie. Mimo i偶 Celtów by艂o niewielu to jednak dominowali przez d艂u偶szy okres, tak by w pierwszym wieku zasymilowa膰 si臋 z miejscow膮 ludno艣ci膮” – wyja艣nia Dul臋ba.

Po dwóch tysi膮cach lat mo偶na powiedzie膰, 偶e Celtowie na nowo zawitali do Polski. „Zainteresowanie jest du偶e, cho膰, jak zaznaczy艂em, raczej pobie偶ne. Dlaczego kultura celtycka zdobywa takie zainteresowanie? Paradoksalnie wydaje si臋, 偶e przyczyna tkwi w tym, 偶e jest ona nieznana, cho膰 nie tylko – 藕ród艂em fascynacji mo偶e by膰 zachowanie tradycji, barwno艣膰 folkloru, oryginalno艣膰 legend. Mnie Celtowie urzekli metamorfoz膮 kultury w czasach wczesno艣redniowiecznych, kiedy to w Irlandii bardzo szybko i bez nacisku przyj臋li chrze艣cija艅stwo. Stali si臋 najbardziej gorliwymi chrze艣cijanami, nota bene uczestnicz膮c w chrystianizacji Europy Zachodniej. I tego symbolem jest 艣w. Patryk” – podsumowuje Dul臋ba.

PAP - Nauka w Polsce, Adam Lisiecki

krx
http://www.naukapolska.pap.pl
{mos_sb_discuss:7}
 
Aktualny PageRank strony pradzieje.pl dostarcza: Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEO