Jestes tutaj:   Strona g艂贸wna arrow Wiadomo艣ci archeologiczne arrow By艂y dwa gatunki cz艂owieka!
Kacik Szajmona
Nowo艣ci wydawnicze
Dotacja Pradzieje.pl

Je艣li podobaj膮 Ci si臋 PRADZIEJE.PL i doceniasz to co robimy, wesprzyj nas. Utrzymanie serwera kosztuje dzi艣 naprawd臋 wiele. Liczy si臋 dla nas ka偶da z艂ot贸wka.

Dofinansowanie
Jednorazowo Miesi阠znie

Waluta

Kwota

Waluta

Kwota






Przypomnij mi has硂
Nie masz konta? Za丑 sobie
By艂y dwa gatunki cz艂owieka! Drukuj E-mail
W czasach, gdy ludzie lepili Wenus z Willendorfu i doskonalili techniki 艂owieckie po indonezyjskiej wyspie Flores biega艂 karze艂ek, kt贸ry potrafi艂 wytwarza膰 narz臋dzia i ujarzmi膰 ogie艅 mimo takiego m贸zgu, jaki dzi艣 maj膮 szympansy
Nowo odkryty cz艂owiek z wyspy Flores zaskoczy艂 chyba wszystkich. Po pierwsze, nie powinno go w og贸le by膰. Po drugie, je艣li ju偶 komukolwiek przysz艂o do g艂owy, 偶e 18 tys. lat temu Ziemi臋 zamieszkiwa艂 jaki艣 inny gatunek cz艂owieka ni偶 Homo sapiens, to na pewno nie taki... mikry. Mia艂 zaledwie metr wzrostu, a jego m贸zg by艂 najmniejszy w艣r贸d wszystkich cz艂owiekowatych (i 偶yj膮cych, i wymar艂ych). Nawet australopiteki sprzed kilku milion贸w lat mia艂y wi臋cej w g艂owie. Ba, niekt贸re szympansy i orangutany mog膮 si臋 poszczyci膰 wi臋kszymi m贸zgami. Sk膮d wi臋c si臋 wzi膮艂 ten nasz kuzyn? I dlaczego by艂 taki - delikatnie m贸wi膮c - dziwny?
Jedyny na planecie

Homo-erectus-GOURAM-TSIBAKHASHVILI-AP-
Cofnijmy si臋 o 6 mln lat. Wtedy w艂a艣nie w Afryce rozdzieli艂y si臋 drogi szympans贸w i ludzi. Pierwsze cz艂owiekowate, nazywane og贸lnie australopitekami, cho膰 niedu偶e, chodzi艂y ju偶 na dw贸ch nogach i mia艂y nieco powi臋kszony m贸zg (ok. 500 cm sze艣c., przy 400 cm sze艣c. szympansa i orangutana). Ok艂o 2 mln lat temu pojawi艂 si臋 Homo erectus (z m贸zgiem o pojemno艣ci od 750 do 1250 cm sze艣c.). To on by艂 pierwszym cz艂owiekiem, kt贸ry ujawni艂 ch臋膰 podboju 艣wiata. 1,8 mln lat temu dotar艂 do Azji i szybko opanowa艂 wi臋kszo艣膰 kontynentu. Szcz膮tki tego hominida znajduj膮 si臋 nawet na Jawie. St膮d mia艂 ju偶 niedaleko na Flores. Na tej licz膮cej 14 tys. km kw. wyspie (mniej ni偶 niejedno polskie wojew贸dztwo) nie odnaleziono co prawda szkielet贸w Homo erectus, ale w ska艂ach sprzed 800 tys. lat natrafiono na jego liczne narz臋dzia.

Tymczasem w Afryce ewolucja nie pr贸偶nowa艂a. Blisko 150 tys. lat temu pojawi艂o si臋 jej najnowsze dziecko - Homo sapiens. Du偶a obj臋to艣膰 m贸zgu (艣rednio 1400 cm sze艣c.), mowa, sztuka - to tylko niekt贸re jego atuty. "Cz艂owiek my艣l膮cy", id膮c w 艣lady swego przodka, te偶 opu艣ci艂 Afryk臋. W Azji nie napotka艂 ju偶 konkurent贸w, gdy偶 Homo erectus wymar艂 wiele lat wcze艣niej. Jedynie w Europie musia艂 zmierzy膰 si臋 z innym gatunkiem cz艂owieka. Neandertalczyk tego starcia nie prze偶y艂. 30 tys. lat temu znikn膮艂 z powierzchni Ziemi.

Homo sapiens pozosta艂 jedynym cz艂owiekiem na planecie. Tak m贸wi膮 podr臋czniki. Od dzi艣 wiemy, 偶e si臋 myl膮.
A to cz艂owiek w艂a艣nie
Jak-zmienia艂-si臋-cz艂owiek-[infografika]

Wykopaliska na wyspie Flores, po艂o偶onej na wsch贸d od Jawy, prowadzi艂 zesp贸艂 naukowc贸w z Australii i Indonezji. Od paru lat pracowicie przekopywali oni osady wapiennej jaskini Liang Bua. Natrafili na liczne narz臋dzia, skamienia艂o艣ci kar艂owatych s艂oni, wielkich jaszczur贸w zwanych waranami z Komodo i wielu mniejszych zwierz膮t. Najwi臋ksza niespodzianka czeka艂a jednak ich we wrze艣niu zesz艂ego roku. To wtedy w艂a艣nie natkn臋li si臋 na szkielet cz艂owieka. Niekt贸re jego cz臋艣ci zachowa艂y si臋 w komplecie (czaszka, prawa noga i biodro), inne (lewa noga, d艂onie, stopy) by艂y lekko zniszczone, z pozosta艂ych (kr臋gos艂up, obojczyki, 偶ebra) przetrwa艂y jedynie fragmenty. Nieznalezione ramiona przypuszczalnie wci膮偶 tkwi膮 gdzie艣 w 艣cianie jaskini.

Ko艣ci odkryto wystarczaj膮co du偶o, by zrekonstruowa膰 wygl膮d ich w艂a艣ciciela. By艂a to najprawdopodobniej kobieta, na pewno doros艂a. Ale ze wzrostem 106 cm i wag膮 nieprzekraczaj膮c膮 30 kg (a zapewne du偶o mniejsz膮) przypomina艂a nasze dzieci. Z kolei jej m贸zg o pojemno艣ci 380 cm sze艣c. mo偶na por贸wna膰 chyba tylko z m贸zgiem szympansa.

Co to za dziwne stworzenie? - zachodzili w g艂ow臋 odkrywcy. Mo偶e to tylko nietypowa ma艂pa? Na pewno nie. Stworzenie chodzi艂o na dw贸ch nogach i mia艂o ma艂e k艂y, a to s膮 cechy typowe dla cz艂owiekowatych. W takim razie mo偶e by艂 to australopitek przypadkowo zapl膮tany w awantur臋 na Flores? Zn贸w nie. Budowa czaszki i z臋b贸w wskazuje jednoznacznie na rodzaj Homo, ale nie sapiens.

Naukowcy opisali szczeg贸艂owo tylko jeden szkielet, ale w starszych warstwach odkryli z膮b przedtrzonowy i kilka ko艣ci innych karze艂k贸w. Dziwnych ludzi 偶y艂o tam wi臋cej! I ewidentnie najbli偶ej im by艂o do Homo erectus.

Du偶y, mniejszy, kar艂owaty

Wszystko wi臋c wskazuje na to, 偶e ludzie z Flores byli potomkami Homo erectus, ale w ci膮gu kilkuset tysi臋cy lat "skurczyli si臋". Ten proces zacz膮艂 si臋 co najmniej 800 tys. lat temu, kiedy Homo erectus przeby艂 g艂臋bokie cie艣niny i osiad艂 na niedu偶ej wyspie. Dlaczego ewolucja tak si臋 z nim obesz艂a?

To wina wyspiarskich warunk贸w 偶ycia. Wiele zwierz膮t, kt贸re je zamieszkuj膮, zmniejsza swoje rozmiary. Na Sycylii i Malcie 偶y艂y na przyk艂ad s艂onie metrowej wysoko艣ci. Prawdopodobnie to samo spotka艂o cz艂owieka. Przyczyn nale偶y szuka膰 w ma艂ej liczbie drapie偶c贸w (na cz艂owieka z Flores mog艂y polowa膰 tylko wielkie gady - warany) i ograniczonych zasobach wyspy. Mimo ma艂ych rozmiar贸w mo偶na si臋 by艂o czu膰 bezpiecznie.

Ci mieszkaj膮cy na wyspie ludzie nie utracili zdolno艣ci pos艂ugiwania si臋 narz臋dziami i ogniem, w jaskini Liang Bua odkryto bowiem zw臋glone ko艣ci zwierz膮t. Kamienne narz臋dzia z kolei towarzysz膮 szkieletom m艂odych kar艂owatych s艂oni, kt贸re prawdopodobnie by艂y przysmakiem cz艂owieka z Flores.

Dzisiejsze "Nature" przynosi a偶 dwie prace mu po艣wi臋cone . W pierwszej, napisanej przez zesp贸艂 pod kierunkiem P. Browna z australijskiego Uniwersytetu Nowej Anglii w Armidale, naukowcy szczeg贸艂owo opisuj膮 szkielet nowego gatunku. Nadaj膮 mu te偶 oficjaln膮 nazw臋: Homo floresiensis, czyli cz艂owiek z Flores. Druga publikacja, kt贸r膮 firmuje zesp贸艂 M.J. Morwooda, r贸wnie偶 z Uniwersytetu Nowej Anglii, roztrz膮sa pozosta艂e aspekty odkrycia. To w niej uczeni bezspornie udowadniaj膮, 偶e cz艂owiek z Flores 偶y艂 jeszcze 18 tys. lat temu. A w tym czasie zar贸wno w Azji, jak i w Australii kr贸lowa艂 ju偶 Homo sapiens. Jak kar艂owaci ludzie o ma艂ych m贸zgach mogli przetrwa膰 tak d艂ugo u boku swego uzdolnionego kuzyna? Nawet silny i nieg艂upi neandertalczyk szybko podda艂 si臋 naje藕d藕cy.

Jak膮 tajemnic臋 skrywaj膮 ludzie z Flores?


 
Aktualny PageRank strony pradzieje.pl dostarcza: Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEO